DILI, 14 jullu 2023 (TATOLI) – Organizasaun Naun-Governamentál Pro-Ema ne’ebé harii dezde 2018 mai ho misaun atu forma foinsa’e timoroan sira iha área kulinária no otelária. Husi formasaun ne’e haruka ona joven 30, kompostu husi feto 26 no mane haat bá serbisu iha Portugál.
Diretora Pro-Ema, Ana Paulina da Costa, informa katak joven sira ne’e daudaun serbisu iha restaurante famozu ho naran NoSolaÁgua iha Portugál.
“Ita simu ona formandu sira ne’ebé maka tuir formasaun iha área gastronomia no otelaria dezde 2018 hamutuk 500-resin. Husi totál ne’e, iha ona formandu na’in-30 maka agora bá kontinua formasaun adekuada ho parseiru Pro-Ema nian iha Portugál. Formandu 16 dezloka uluk bá Portugál iha 2019 no na’in-14 iha 2023”, Ana Paula hatete ba Tatoli, iha Bairro dos Grilhos.
NoSolÁgua parseiru Pro-Ema nian ne’e kada tinan presiza formandu timoroan sira ne’ebé iha kompeténsia atu bá kontinua formasaun no serbisu iha restaurante hodi hasa’e koñesimentu iha área gastronomia no otelaria nian.
Formandu na’in-30 ne’ebé hetan ona oportunidade bá Portugál ne’e liuhusi prosesu selesaun ida ne’ebé rigoroza tanba teste ne’ebé halo ba sira ne’e la’ós Pro-Ema mak fó, maibé ne’e fó husi instituisaun sira seluk husi li’ur, nune’e labele hamosu diskriminasaun.
“Ita halo ida ne’e tanba hakarak atu kuída imajen Pro-Ema nian iha mundu no selesaun ida ne’ebé maka halo ba estudante sira ne’e atu hetan oportunidade bá serbisu iha Europa”, salienta.
Atividade ne’ebé maka Pro-Ema realiza ona durante tinan neen ne’e haree liubá atividade formasaun ba kulinária ne’ebé fó prioridade liu ba feto foinsa’e sira no otelaria ba feto 70% no mane 30%. Formasaun kona-ba emprendedorizmu nian feto mak prienxe barak liu husi feto nomós ba salaun beleza.
Ba formandu na’in-30 ne’ebé daudaun serbisu iha Portugál tinan tolu ka haat ne’e Pro-Ema laobriga sira atu filafali mai obedese ba organizasaun, maibé sira iha oportunidade atu kontinua serbisu tuir sira-nian vontade rasik. Tanba misaun Pro-Ema nian maka buka atu kapasita joven foinsa’e sira, liu-liu feto atubele sai ema ida kualidade hodi kompete iha merkadu traballu mundiál.
Formasaun ne’ebé Pro-Ema disponibiliza ba timoroan ona ho durasaun fulan neen ne’e laiha kustu ida maka empreza prega ba sira no formasaun ne’e hetan ho gratuitamente.
Pro-Ema promove produtu lokál sai ai-han nutritivu
Diretora Pro-Ema, Ana Paula da Costa, hatete Pro-Ema promove nafatin gastronomia lokál no lakohi atu husik hela presepsaun balun husi sosiedade katak timoroan sira ne’ebé maka envolve aan iha Pro-Ema ne’e atu aprende ai-han modernu nia de’it, maibé iha formasaun iha área gastronomia no sempre fó oportunidade atu aprende no dezenvolve ai-han lokál sira.
“Ami tenta uza ita-nian produtu lokál sira hanesan talas, fehuk-midar, ai-farina, lakeru. Ita uza produtu lokál sira ne’e atu loroloron bele tau iha ami-nian pratu prinsipál sira no transforma tan fali ita-nian produtu sira ne’e ba produtu ida modernu”, esplika.
Tanba ai-han lokál sira ne’e fásil ba Pro-Ema atu hetan iha merkadu sira no barak liu komunidade sira kuda, maibé sira la hatene atu valoriza produtu lokál ne’e sai produtu sira seluk ne’ebé maka bele fa’an iha supermerkadu sira.
“Produtu lokál sira ne’e nakonu ho nutrisaun. Ami utiliza no promove ai-han ne’ebé komunidade sira kuda ba ami-nian nesesidade loroloron no halo ba dosi, pudín, paun no seluk tan. Lakeru ninia musan uza hamutuk ho fore-rai, kaij musan no kiar hodi halo fali ba marmelada, tanba ai-han ne’e riku ho proteína. Ai-han sira ne’e Pro-Ema sempre fó ba labarik no inan isin-rua no inan fó susu sira”, realsa.
Pro-Ema mós iha programa ida hanaran koziña solidariedade, atividade ne’e kada fulan halo dala ida iha fatin ka suku ne’ebé la hanesan. Iha tinan sira liu-bá kotuk fó liu prioridade ba suku sira iha munisípiu, maibé tinan ida ne’e tanba mudansa klimátika no lafó tempu di’ak atu halo viajen hadi hala’o atividade sira ne’e no deside halo de’it iha Dili.
Jornalista: Tomé Amado
Editora: Maria Auxiliadora





