LIQUIÇÁ, 04 agostu 2023 (TATOLI)–Sekretáriu Estadu Kooperativa, Arsénio Pereira da Silva, hamutuk ho Movimentu Kamponéz Timor-Leste (MOKATIL), no grupu Kooperativa Hamutuk Fera Nakukun (HAFENA), kuda bafo (batar no foos) ka sorghum Kay Rala, iha rai ektare 50 iha suku Guiço, postu administrativu Maubara, munisípiu Liquiçá.
“Atividade kuda Bafo ne’e ba dala-rua ona, primeiru lansamentu halo iha postu Lospalos, munisípiu Lautém. Momentu lansamentu dahuluk ne’e alerta kedas ba munisípiu tomak ne’ebé iha fatin balun sira kuda tiha ona. Atividade ne’e hanesan simboliza de’it Bafo Kay Rala ne’e,” Arsénio Pereira hateten hafoin hamutuk ho komunidade kuda Bafo Kay Rala, iha suku Guiço, sesta ne’e.
Nia dehan, antes ne’e fatin iha suku Guiço ne’e halo ona lansamentu no kolleta nasionál, ne’ebé atividade ne’e iha semana tuir mai sei kontinua iha munisípiu Aileu, Ainaro no Covalima.
“Bafo ne’e katak batar no foos, batar ita bele konsumu no bele fó han ba balada sira, no kuandu sai foos ita bele han, no fariña ita bele halo tan produtu oin-oin de’it. Ha’u hanoin tinan-tolu ba kotuk halo ona iha espozisaun lubuk ida, liu-liu halo nia prosesamentu sira, kain bele prosesa sai jus, no tahan bele prosesa sai fali hahán ba animál hanesan karau, ninia musan ka batar ho foos bele prodús ai-han seluk,” governante ne’e esplika.
Notísia relevante : Xanana-Governu Halo Lansamentu Nasionál ba Kolleita Sorghum Ektare 38
Sekretáriu Estadu relembra katak, iha mandatu antes ne’e nu’udar mós Sekretáriu Estadu Kooperativa, nia parte haruka ona funsionáriu balun ba apreende iha Indonézia no mai implementa iha Timor.
Aleinde ne’e, nia promete bainhira Orsamentu Retifikativu aprova no promulga ona mak sei fó apoia finanseiru no asisténsia téknika tanba atividade ne’e nu’udar programa IX Governu nian ne’ebé hetan ona aprovasaun hosi Parlamentu Nasionál. Daudaun funsionáriu Sekretaria Estadu Kooperativa (SEKoop) destakadu iha fatin sira ne’e hodi fó asisténsia no servisu hamutuk ho komunidade.
Biban hanesan, Prezidente Kooperativa HAFENA no Komité Baze MOKATIL, Manuel Ramos, konsidera sorghum la’ós produtu foun iha Timor maibé iha ona dezde tempu beiala sira kuda no konsumu nanis ona, tanba ne’e ho rai ne’ebé mak luan hakarak kuda fali tanba produtu ne’e ninia benefísiu barak tebes.
“Iha tempu beiala sira konsumu buat ne’e, ne’ebé ita labele husik le’et de’it, ne’e ita-nia ai-hán lokál kedas. Bafo ne’e kuda hosi fulan-agostu to’o novembru 2023 iha rai ektare 50,” nia adianta.
Manuel subliña, kooperaiva lakohi husu apoia ruma hosi Governu maibé nu’udar to’os-na’in bainhira Governu atu apoia sira sei simu.
“Hanesan to’os-na’in, Governu la fó mós ami kontinua ami-nia atividade tanba ami to’os-na’in ne’ebé halo atividade ne’e la haree ba suku maibé temi to’os-na’in entaun ami organiza malu, ne’ebé ami sira envolve iha atividade ne’e mai hosi suku tolu hanesan Lisadila, Watuboro, no Guiço,” Manuel Ramos tenik.
Fini ne’ebé ekipa sira kuda prodús hosi kooperativa rasik no bafo ne’e bainhira kuda, fulan-tolu bele kolleta ona.
Jornalista : Antónia Gusmão
Editora : Julia Chatarina





