iklan

DEFEZA, HEADLINE

Falur husu membru F-FDTL nafatin sai liman kroat povu Timor-Leste

Falur husu membru F-FDTL nafatin sai liman kroat povu Timor-Leste

FALINTIL sira durante iha ai-laran.Foto/Espesial.

DILI, 20 agostu 2023 (TATOLI) – Xefe Estadu Maiór Jenerál FALINTIL-Forsa Defeza Timor-Leste (F-FDTL), Tenente Jenerál, Domingos Raul ‘Falur Rate Laek’, hateten ho ezieténsi FALINTIL ba dala-48, membru F-FDTL tenke ka’er metin prinsípiu Falintil hodi kontinua sai liman kroat povu nian hodi servi povu.

“F-FDTL mak povu nia liman kroat. Ofisiál sira, mane no feto hotu tenke hanoin-hetan sira-nia responsabilidade atu servi povu ho laran tomak, hodi kumpre devér sagradu atu proteje ita-nia rai”, Tenente Jenerál, Falur Rate Laek iha nia diskursu durante serimónia komemorasaun aniversáriu FALINTIL ba dala-48 iha Kuartel Jenerál F-FDTL, Fatuhada domingu ne’e.

Nia dehan, F-FDTL tenke modernu no iha kapasidade atu kumpre knaar ne’ebé konstituisaun no lei fó, atu defende independénsia, soberania nasionál, integridade territoriál no luta hasoru kualkér tentativa atu sobu podér ne’ebé lejítimu, atu defende pás no rekonsiliasaun nasionál, demokrasia atu nune’e Timor-Leste bele dedika-an liuliu ba dezenvolvimentu ekonómiku no sosiál.

“Nu’udar Xefe Estadu-Maior-Jenerál Forsa Defeza Timor-Leste nian, ha’u hakarak husik mensajen iha kontestu aniversáriu FALINTIL ba dala haat nolu resin ualu. aniversáriu ida ne’ebé husu ita hotu atu halo reflesaun kle’an hodi hatudu no rekopera memória moris hosi luta libertasaun nasionál nu’udar devér sagradu ba veteranu hotuhotu ne’ebé ativu iha F-FDTL”, nia adianta.

Falur husu ba membru F-FDTL sira tenke prepara-aan hasoru mundu ohin loron nian liuliu  ameasa seguransa tradisionál no la’os tradisionál ligadu kestaun seguransa sai hanesan interdependente, transnasionál no kompleksu tebes.

“Ita presiza fó atensaun liután ba misaun prinsipál sira hosi Komponente no Unidade sira husi F-FDTL. Ho nune’e, F-FDTL, iha ámbitu sistema Integradu Seguransa Nasionál nian, tenke prontu atu atua hodi apoia ka reforsa Forsa Seguransa no Servisu Protesaun Sivil hodi fasil liu atu rezolve dezafiu seguransa hodi halo ida-ne’e, ita bele kontribui hodi harii nasaun ida-ne’ebé iha futuru dame, estabilidade, dezenvolvimentu no prosperidade”, nia hateten.

“Apoiu ba populasaun sivil hanesan misaun prinsipál ida husi FALINTIL-FDTL, liuliu iha área haforsa kapasidade enjeñaria no apoiu saúde nian”, nia afirma.

Tenente Jenerál Falur fundamenta, F-FDTL sempre fó importánsia bo’ot ba relasaun internasionál nu’udar misaun sekundária, buka habelun ho nasaun viziñu sira hanesan Austrália, Indonézia no nasaun belun sira iha ASEAN. Buka mos ita-nia partisipasaun atu hametin setór Defeza CPLP nian, mantein mos relasaun ho ita-nia parseiru bilaterál sira, hanesan Portugal, Brazil, Estadus Unidus Amerika, Nova Zelandia, Malazia, Japaun, Xina, India, Korea Sul, Filipina no seluk tan, ne’ebé prontu.

Iha bian ne’e, Falur mós hateten, durante ne’e F-FDTL halo  kooperasaun téknika militár, F-FDTL ho parseria ho nasaun 10 liu iha interkámbiu militár sira hanesan ezersísiu sira Harii Hamutuk, Karat, Kakado. Paraizu, Komodo, IONS, Felinos, Parseria Pasifiku, Pacific Angel, no Dalan ba Dame, hodi troka esperiénsia iha asaun konjunta no kombinada sira.

Ezersísiu Kobra Tubaraun, Matebian no Familiarizasaun, ho objetivu atu mantein kapasidade operasionál hosi F-FDTL atu hasa’e no garante niéel prontidaun individuál no koletivu hodi bele kumpre misaun hotu.

Enkuantu, hahú husi tinan 2011 to’o ohin loron, F-FDTL apoia ona pesoȧl militár liu 20 ba misaun manutensaun pás ONU nian iha Líbano no Sudaun Sul.

“Ita hakarak atu integra misaun foun sira iha Manutensaun Dame no Operasaun Umanitariu sira, formasaun no preparasaun ba iha nivel unidade sei la’o hela,” nia informa.

Nia dehan, relasaun militár ba militár nu’udar parte importante ida husi diplomasia Militar, ne’ebe F-FDTL hetan benefisiu husi nasaun 42 iha kapasitasaun dezde 2002.

Jornalista: Natalino Costa

Editór : Zezito Silva

iklan
iklan

Leave a Reply

iklan
error: Content is protected !!