OÉ-CUSSE 25 agostu 2023 (TATOLI – Preparasaun ba eleisaun suku, daudaun ne’e Komisaun Nasionál Eleisaun (CNE, sigla portugés) Rejiaun Administrativa Espesiál Oé-Cusse Ambeno (RAEOA), ajenda ona iha fulan setembru ne’e hahú halo sensibilizasaun edukasaun sívika sei hahú uluk iha suku Malelat, sub-rejiaun Pássabe.
Notísia relevante: STAE Oé-Cusse rejista eleitór foun no bele partisipa iha eleisaun suku
Diretór CNE Oé-Cusse, Tomazs Oqui Meta, hateten, lei númeru 7/2016 fó kompeténsia ba CNE atu hala’o sosializasaun edukasaun sívika, ba sidadaun hotu kona-bá aktu eleitorál iha territóriu Oé-Cusse, nune’e iha semana kotuk, parte CNE hala’o ona enkontru ho Autoridade RAEOA liuhosi Sekretáriu Rejionál Administrasaun, atu prepara planu ba edukasaun sívika ba eleisaun suku ne’ebé sei hala’o iha loron 28 outubru 2023 ne’e.
“Data ne’ebé ami ajenda iha enkontru ne’e, iha loron 01 setembru hahú uluk hosi suku Malelat, Pássabe, no ikus sei remata iha suku Nípani, sub-rejiaun Pante Makasar, ne’ebé suku 18 ne’e ami sei kobre hotu,” Tomas Meta, hato’o relatóriu ne’e, iha ámbitu enkontru ofisiál ho Vise-Ministru Administrasaun Estatál, Jacinto Rigoberto, iha salaun administrasaun Numbei, kinta ne’e.
Daudaun ne’e CNE hahú loke vaga, tanba tuir planu sei rekruta ofisiál supervizaun hamutuk na’in-63 hodi halo supervizaun iha eleisaun suku.
Nia husu ba autoridade komunitáriu sira, xefe suku, xefe aldeia no jestór sub-rejiaun sira, atu kolabora hamutuk ho ekipa atu halo mobilizasaun ba komunidade sira.
“Tanba kuandu la partisipa barak, entaun sei afeta ba taxa partisipasaun, no laiha koñesimentu kona-bá prosesu aprezentasaun kandidatura, prosesu lala’ok eleisaun no mós prosesu atu hato’o reklamasaun liga ho aktu ruma ne’ebé maka akontese iha eleisaun ne’e, ba jestór sira mós hanesan, tanba iha lei elisaun suku ne’e, na’in mak jestór sub-rejiaun hamutuk autoridade suku sira, STAE ho CNE só apoia téknikun no halo supervizaun de’it no mós halo edukasaun sivíka,” nia fó hanoin.
Nia relembra, eleisaun suku iha 2016, problema barak akontese iha Oé-Cusse, tanba ne’e mak iha eleisaun 2023 ne’e, husu labele repete tán husu ba jestór sub-rejiaun sira no xefe suku, xefe aldeia sira, labele fase liman bainhira mosu problema, tanba problema ne’ebé akontese iha eleisaun suku, ita hotu nian, la’ós mosu problema STAE ho CNE mak toma responsabiliza.
Xefe suku Usitaqueno, Francisco Elo, sujere, ba Ministériu Administrasaun Estatál, atu tau prioridade ba edukasaun sívika, nune’e bele hasa’e taxa partisipasaun iha eleisaun suku.
“Ha’u sujere ba MAE, tau prioridade ba edukasaun sívika, tanba esperiénsia iha eleisaun sira uluk, eleisaun prezidensisál no parlamentár, taxa partisipasaun iha Oé-Cusse barak mak tuir vota no barak mka vota maibé vota sala, maibé ohin ita rona CNE sei hahú iha setembru, ami espera sei bele kobre hotu aldeia sira labele konsentra de’it iha sede suku,” nia sujere.
Notísia relevante: STAE Oé-Cusse rejista eleitór 9,978 la vota
Jornalista: Abílio Elo Nini
Editór: Evaristo Soares Martins




