Top

Komisaun F deteta importadór 16 la rejistu ba produtu farmaseútiku

Plenária Parlamentu Nasionál. Imajen TATOLI/António Gonçalves.

DILI, 28 agostu 2023 (TATOLI)-Komisaun F trata asuntu Saúde, Seguransa Sosiál no Igualidade Jéneru iha Parlamentu Nasionál (PN), deteta importadór hamutuk 16 la halo rejistu ba produtu farmaseútiku.

Prezidente Komisaun F, lideradu hosi Deputada Maria Gorumali Barreto ho deputadu membru komisaun sira, deteta importadór 16 ne’e bainhira hala’o direta fiskalizasaun iha terrenu iha loron 02 fulan agostu tinan ne’e iha Diresaun Nasionál Farmásia no Medikamentu (DNFM), liuhusi Departamentu Jestaun ba Autorizasaun Introdusaun iha Merkadu (DGAIM,siglá portugés) iha Dili hodi rekolla dadus sira.

Nune’e, segunda (28 agostu) ne’e, komisaun F aprezenta relatóriu fiskalizasaun iha plenária Parlamentu Nasionál (PN), hodi rekomenda ba parte relevante atu tau atensaun.

“Rekomenda ba Ministéiru Saúde (MS) tau konsiderasaun no seriedade ba importadór produtu farmaséutiku ne’ebé maka la rejistu iha Dirasaun Nasionál Farmásia no Medikamentu (DNFM) no la kontribui ba reseita Estadu, maibé hetan oportunidade hodi tuir konkursu tenderizasaun iha SAMES,” Relatór Deputadu Luis Ximenes Caldeira lee sai relatóriu komisaun nian iha sala plenária PN, segunda ne’e.

Komisaun mós rekomenda reforsa papél gabinete inspesaun no auditória saúde (GIAS) iha fiskalizasaun no auditória ba importadór sira iha estabelesimentu farmaséutiku privadu sira atu kumpre lejislasaun ne’ebé vijente dekretu lei númeru 12/2004, 26 maiu, atividade farmaséutiku, artigu 30 (Kontraordensaun no koima)

Tuir relatóriu hosi komisaun F ne’ebé Agência Tatoli asesu, haktuir katak Departamentu Jestaun ba Autorizasaun Introdusaun iha Merkadu (DGAIM, siglá portugés) hala’o kna’ar tuir kompeténsia ne’ebé sita iha diploma ministerial númeru 41/2022, 02 dezembru, estrutura orgániku-funsionál Diresaun Jerál Saúde, artigu 42 (DGAIM).

DGAIM nu’udar departamentu ida-ne’ebé responsável ba emisaun autorizasaun ba introdusaun medikamentu iha merkadu, no garante seguransa no kualidade medikamentu sira-ne’ebé fábrika, importa no komersializa iha territóriu Timor-Leste, no autorizasaun entrada no rejistu ba medikamentu no konsumível médiku ne’ebé srikula iha territóriu no halo publikasaun periódika ba lista atualizada medikamentu sira-ne’ebé rejistadu.

Aleinde halo rejistu ba medikamentu sira-ne’ebé nia rotulajen kumpre rekezitu ne’ebé prevee iha dekretu-lei númeru 12/2004, 26 maiu, Atividade Farmasétiku, artigu 20 (Rotulagem) ne’ebé sita (O rótulo dos medicamentos e o folheto informative devem conter, numa das línguas oficiais ou, transitoriamente, em inglês ou indonéziu).

Rejistu medikamentu konforme estabelese iha dekretu lei númeru 12/2004, 26 maiu, atividade  farmaséutika, artigu 17 (Rekerimentu) ne’ebé sita (Nenhum medicamento pode ser importado, armazenado, vendido ou exportado sem prévia autorização de comercialização concedida pelo Ministério da Saúde).

To’o iha fulan agostu tinan ne’e, DGAIM rejista items hamutuk 932 ne’ebé kompostu hosi aimoruk, herbal, konsumíveis no reajente, produtu sira-ne’e rejista importa hosi Bangladesh, Índia, Indonézia no Portugál.

Totál importadór ne’ebé rejistu hamutuk 28, maibé importadór ne’ebé mak ativu halo rejistu ba produtu farmaseútiku no pedidu clearance hodi importa produtu hamutuk 12.

Importadór hamutuk 16 mak la halo rejistu ba produtu farmaseútiku no la submete pedidu clearance hodi importa produtu farmaseútiku (maibé partisipa iha prosesu kokursu públiku ne’ebé SAMES halo no sai manan-na’in iha konkursu ne’e).

Taxa ne’ebé DGAIM aplika ba rejistu produtu kada item mak $100.

Reseita hosi rejistu iha tinan 2021, ba item 209 ho montante $20,900.00, ba tinan 2022 ba item 377 ho montante $37,700.00, ba tinan 2023 hosi fulan janeiru-juñu ba items 260 ho montante $26,000.00.

SAMES to’o agora seidauk rejista iha sistema hanesan importadór, maske halo importasaun ba produtu farmaseútiku.

Importadór sira-ne’ebé mak la rejistu tenke aplika kontraordenasaun no koima sira-ne’ebé iha iha dekretu-lei númeru 12/2004, 26 maiu, atividade farmaseútiku, artigu 30 (Kontraordenasaun ) ne’ebé sita iha alínea d (A importação, fabricação, armazenamentu, venda, por grosso ou a retalho e exportação de medicamentos que não dispoham de autorização de comercialização, em violação do artigu 17 coima minima $1,500.00 e máxima de $5,000.00).

DGAIM laiha kompeténsia atu aplika koima ba importadór sira-ne’ebé la rejistu, maibé sira importa no komersializa produtu farmaseútiku, DGAIM hato’o ona relatóriu ba gabinete inspesaun no auditória saúde iha Ministéiru Saúde kona-ba totál produtu ne’ebé rejista iha DGAIM, nune’e kompete ba gabinete auditória atu halo fiskalizasaun no auditória hodi aplika kontraordenasaun.

Ministériu Saúde asina ona MoU ho Autoridade Aduoneiru hodi utiliza sistema single window/janela únika hodi kontrola entrada produtu farmaseútiku, no atu kombate sirkulasaun produtu farmaseútiku ho forma ilegál DGAIM halo koordenasaun ho Autoridade Aduoneiru hodi partila lista importadór sira-ne’ebé rejistu hodi kontrola entrada produtu farmaseútiku iha Timor-Leste.

Jornalista : Nelson de Sousa

Editór       : Cancio Ximenes

Publisidade

Leave a Reply

Latest Post

error: Content is protected !!