Top

Semináriu “PN, demokrásia no relasaun internasionál” atu alkansa diplomasia parlamentár

Parlamentu Nasional halao seminariu ho ho orador husi membru Parlamentu RI hodi fahe experensia ba deputadu foun IX iha plenaria PN, kinta 31/8/2023.Imajen TATOLI/Antonio Daciparu

DILI, 31 agostu 2023 (TATOLI)—Parlamentu Nasionál (PN) realiza akollamentu ba Deputadu iha lejislatura daneen ho semináriu durante loron rua (31 agostu-04 setembru 2023) ho tema “Parlamentu Nasionál, demokrásia no relasaun internasionál” atu bele fornese informasaun ba Deputadu sira no alkansa diplomásia parlamentár.

“Ohin, realiza semináriu ida iha ámbitu programa akollamentu Deputadu lejislatura daneen, programa akoillamentu introdús iha kada lejislatura foun hanesan prátika normál Parlamentu Nasionál hodi fornese ba Deputadu informasaun, ideia, perspetiva no prosedimentu ajuda kumpre mandatu konstituisionál iha prosesu tomada desizaun polítika, elaborasaun lei no fiskalizasaun aktu Governu, tuir kompeténsia artigu 92 konstituisaun,” Prezidente Parlamentu Nasionál Interina no Atuál Primeira Vise Prezidente PN, Maria Terezinha Viegas, hato’o iha nia intervensaun bainhira halo abertura ba semináriu refere iha sala plenária PN.

Nia hatutan, objetivu prinsipál hosi semináriu ne’e Deputadu lejislatura daneen bele hetan nosaun kona-ba relasaun internasionál hodi iha futuru bele aproveita iha fórum internasionál hodi alkansa diplomásia parlamentár.

Atividade ne’e, atu halo deputadu iha lejislatura daneen hetan kompreensaun di’ak ba asuntu temátiku atualmente sai preokupasaun komun nível nasionál, rejionál no global.

Deputadu lejislatura daneen entende profundamente sira-nia papel ne’ebé informadu kona-ba rekursu konsentra sekretariadu jerál PN hodi apoiu hala’o funsaun hanesan reprezentante povu.

“Ba Deputadu foun ka Deputadu antigu, dejeiza programa ne’e ezekuta ho susesu no lori benefísiu ba Deputadu ba objetivu ne’ebé ita hakarak atinje,” nia hateten.

Tema jerál semináriu ‘’Parlamentu Nasionál, demokrásia no relasaun internasionál”, abranje sub-tema barak ne’ebé sei aprezenta hosi espesialista nasionál no oradór internasionál iha kontextu relasaun internasionál liga ho diplomásia parlamentár ba envolvimentu rede kooperasaun parlamentár hanesan ho Uniaun Inter-Parlamentár, asembleia parlamentár Komunidade Ko’alia Lian Portugeza (CPLP, siglá portugés), asembleia parlamentár ÁSIA, asembleia inter-parlamentár ASEAN hanesan observadór, grupu parlamentár amizade.

Semináriu ne’e, inklui mós asuntu temátiku sira seluk konsidera dezáfiu komun nível nasionál, rejionál no globál, hanesan kestaun seguransa no estabilidade, pobreza, alterasaun klimátika, seguransa alimentár, dezenvolvimentu sustentável, igualidade jéneru no sira seluk, ne’ebé sai hanesan prioridade depois Governu Timor-Leste adota ajenda 2030 objetivu dezenvolvimentu sustentável.

“Kompreende konseitu dezáfiu no progresu ita nia nasaun, importante tebes ba ita hanesan Deputadu nu’udar reprezentante povu,” nia dehan.

Semináriu ne’e partilla mós esperénsia hosi eis Prezidente PN sira kona-ba funsionamentu PN no étika plenária hosi antigu Deputadu ho forma reflete perkursu órgaun ida ne’e nian, no konsolida valór demokrátiku liuhusi debate saudável, substansial, konstrutivu no benefísiu ba moris di’ak povu nian nu’udar reprezentante povu iha PN.

Aleinde ne’e, semináriu ne’e atu esklarese mós liliu ba Deputadu foun sira kona-ba papel no serbisu sekretariadu PN ne’ebé presta serbisu apoiu tékniku ba Deputadu iha ezersísiu funsaun loro-loron.

Nune’e mós, iha semináriu ne’e aprezenta mós mós sub-tema deklarasaun beins no rejime kontributivu seguransa sosiál inklui mós iha semináriu ne’e hodi ajuda komprensaun mateira rua ne’e.

Entretantu, Deputadu foun hamutuk na’in-65 iha lejislatura daneen simu pose iha loron 22 fulan juñu tinan ne’e.

Jornalista : Nelson de Sousa

Editór       : Cancio Ximenes 

 

Publisidade

Leave a Reply

Latest Post

error: Content is protected !!