Ajénsia balun halo kobransa ilegál fasilita joven Matai servisu iha Austrália

COVALIMA, 13 setembru 2023 (TATOLI)–Ajénsia balun hala’o kobransa illegal hodi halibur osan hosi joven sira iha suku Matai, postu administrativu Maucatar, munisípiu Covalima, atu fasilita joven hirak ne’e ba servisu iha Austrália.
“Ajénsia balun halo kobransa ilegál atu fasilita joven sira ba servisu iha Austrália ne’e, ha’u rona hosi ha’u-nia ferik-oan. Bainhira ha’u deskansa, ha’u nia ferik-oan fanu ha’u, haruka ha’u atu rona ajénsia balun halo esplikasaun kona-ba sira-nia programa atu fasilita sidadaun sira servisu iha rai-li’ur,” Vitima Andre Amarál hateten ba Agência Tatoli iha Tabakolot, tersa ne’e.
Vítima ne’e haktuir, durante ne’e ajénsia refere hala’o enkontru ho sidadaun sira-ne’ebé entrega osan kada ema na’in-ida $75.00, maibé nia ferik-oan husu atu entrega osan ba ajénsia maibé nia parte la hatán atu entrega osan arbiru ba ema seluk.
Vítima Andre Amarál la aseita nia ferik-oan atu entrega osan ho montante $75.00 ba ajénsia ne’e, bazeia ba informasaun ne’ebé nia akompaña iha mídia katak Sekretária Estadu Formasaun Profesionál no Empregu (SEFOPE) bele falisilita joven sira ba servisu iha Austrália no Korea maibé la’ós fasilita hosi ajénsia sira.
Durante ne’e, sidadaun sira-ne’ebé servisu iha ajénsia ne’ebé atu fasilita sidadaun sira servisu iha estranjéiru ne’e hala’o movimentu makaas iha Covalima, nune’e joven balun konsege entrega ona osan $75.00 no balun seidauk entrega osan.
“Ha’u-nia ferik-oan atu entrega osan ba ajénsia sira, ha’u la aseita maibé iha balun balun konsege entrega ona. Sé mak entrega ona ha’u lahatene,” nia dehan.
Dokumentu sira entrega ba ajénsia ne’e mak hanesan Billte Identidade (BI) entega osan $75.00 no prepara pasa porte lori dokumentu aprezenta iha Nasionál.
“Ha’u haruka ha’u-nia ferik-oan labele entrega osan tanba ha’u hakarak hatene, sé mak haruka-sira. Ajénsia atu kobra osan tanba durante sira fahe nia programa hodi trai sidadaun sira, nune’e halo ha’u dúvida,” nia hateten.
Prosesu loloos atu ba servisu iha Austrália no Korea, Governu liuhosi SEFOPE mak bele fasilita no sei fó sai naran iha kuadru avizu hafoin bele ba servisu iha rai-li’ur.
Entretantu, jornalista Agência Tatoli atu halo entrevista ho Moises João ne’ebé durante trata joven sria nia dokumentu, nia hatán, nia parte labele fó informasaun tanba nia superiór la autoriza halo entrevista, maibé nia hatán karik ida-ne’e kumpre promesa kampaña eleitorál hosi partidu balun.
Diretór Sekretária Estadu Formasaun Profisionál no Empregu (SEFOPE) munisípiu Covalima, António Carvalho, klarifika SSEFOPE Covalima laiha koñesimentu kona-ba ajénsia balun ne’ebé fasilita joven ba servisu iha rai-li’ur, tanba durante ne’e SEFOPE mak fasilita joven ba servisu iha rai-li’ur.
“Ha’u apela ba sidadaun hotu iha Covalima labele fiar informasaun ka sidadaun ne’ebé kobra osan atu fasilita ita-boot sira ba servisu iha Austrália, tanba SEFOPE laiha koñesimentu ba ajénsia ne’ebé halo kobransa illegál,” nia dehan.
SEFOPE Covalima laiha kompeténsia atu fasilita joven-sira servisu iha rai-li’ur, tanba SEFOPE munisípiu rekolla de’it dadus tanba prosesu hotu iha SEFOPE nasionál, maibé atu pasa ka la pasa ne’e kompeténsia hosi emprezáriu hosi Austrália ne’ebé entrevista direta ho traballadór sira.
“Prosesu atu ba servisu iha Austrália no Korea la halo kobransa. Ha’u husu atu lalika fiar sidadaun sira-ne’ebé bosok ita-boot sira atu servisu iha rai-li’ur, maibé mai husu informasaun detallu iha SEFOPE munisípiu Covalima,” nia hateten.
Komandante Polísia Nasionál Timor-Leste (PNTL) munisípiu Covalima, Superintendente Calisto Gonzaga, hateten nia parte seidauk rona informasaun no nia lakohi sidadaun seluk atu kobra osan hodi uza ba nia nesesidade ne’e hanesan krime.
“Ha’u seidauk rona informasaun no ita lakohi sidadaun seluk halibur osan, nia uza ba nia nesesidade ne’e labele. Ha’u hanoin ita labele tolera sidadaun sira balun halibur osan, laiha ema ida atu halo kobransa nia uza satán nia halo manipulasaun, falsifika dokumentu ne’e krime,” nia dehan.
Ho nune’e, komandante munisípiu Covalima mós fó hanoin ba sidaduan sira labele halo kobransa hodi bosok sidadaun sira atu halo buat ruma ne’ebé falsa, grupu balun halo kobransa ilegál ne’e laiha koñesimentu hosi Governu ne’e kontra lei.
“Grupu balun halo kobransa no laiha koñesimentu hosi Governu, ha’u hanoin ida-ne’e kontra lei no krime. Governu liuhosi SEFOPE faslita joven sira servisu iha rai-li’ur, nune’e labele naran entrega osan ba ema ka ajénsia seluk, maibé rona informasaun loloos ne’e mai hosi Governu,” nia dehan.
Jornalista : Celestina Teles
Editór : Cancio Ximenes

