DILI, 13 setembru 2023 (TATOLI) – Konferénsia Episkopál Timorense (CET, sigla portugés) lansa ona manuál relijiaun no morál ba alunu sira iha 9.° no 12.º anu. Tanba ne’e, Arsebispu Arkidioseze Metropolitana Díli, Dom Virgílio Kardeál do Carmo da Silva, husu atu inklui dixiplina ne’e iha ezame nasionál.
CET aprezenta ona proposta ba Ministériu Edukasaun atu lori bá iha Konsellu Ministru hodi halo diskusaun ba asuntu ne’e.
Proposta ne’ebé igreja Katólika aprezenta ba Governu tanba konsidera timoroan maioria katólika no estudante sira tenke aprende dixiplina relijiaun iha eskola sira, nune’e bele ajuda sira atu sai labarik ida ne’ebé iha morál. Tuir Sensu Populasaun 2022, timoroan besik tokon 1,2 maka katóliku.
“Igreja nia proposta ida ne’e husu atu ensinu relijiaun no morál ne’e karik bele sai hanesan matéria ida obrigatória, liuliu bele hatama iha ezame nasionál atu ita-nian oan sira bele aprende liután”, Dom Virgílio sujere.
Saserdote ne’e espera katak bainhira proposta igreja nian liuhusi esforsu Ministra Edukasaun, Dulce de Jesus, hetan duni aprovasaun iha Konsellu Ministru no hatama duni iha kurríkulu nasionál, entaun dixiplina relijiaun no morál ne’e sei sai obrigatória atu kada tinan tama iha ezame nasionál.
Nune’e, profesór sira ne’ebé maka hili ona kursu relijiaun no morál sei hetan fatin hodi hala’o sira-nian obrigasaun atu hanorin oan sira iha eskola inklui eduka mós sira atu sai jerasaun foun ida ne’ebé iha hahalok di’ak, hatene respeita no hatene sukat sira-nian espasu ne’ebé sira hakat bá.
“Ita-nian ona sira bele hetan edukasaun ida di’ak liuhusi matéria relijiaun no morál iha sira-nian moris bainhira ita-nian profesór graduadu sira kontinua fó kontribuisaun ba dezenvolvimentu morál iha Timor-Leste”, afirma.
Arsebispu solisita mós ba profesór sira bainhira oportunidade ida ne’e mosu ona maka labele baruk atu ba hanorin tanba sai profesór relijiaun no morál la’ós buat ida fásil, maibé iha mós obstákulu lubuk ida.
Iha sorin seluk Ministériu Edukasaun konsidera ona proposta igreja Katólika nian ne’e pertinente duni, maibé presiza simu mós proposta balun husi relijiaun seluk nian, nune’e bele reforsa asuntu sira ne’e atubele halo ajendamentu iha Konsellu Ministru.
Koordenadór Gabinete Avaliasaun Dezenvolvimentu Kurríkulu Nasionál, João Maupelu, esplika katak dixiplina relijiaun no morál ne’e foin mak hatama iha komponente jerál, tanba ne’e maka ministériu seidauk bele enkaixa iha ezame nasionál.
“Ita sei haree ba oin diskusaun sira ne’e tanba agora ha’u labele deside mesak, maibé presiza halo mós diskusaun ho relijiaun sira seluk hodi bele hetan esplikasaun ida di’ak liután”, salienta.
Jornalista: Tomé Amado
Editora: Maria Auxiliadora
