Prevene risku dezastre naturál presiza halo reflorestasaun

MANATUTU, 25 outubru 2023 (TATOLI) - Sekretariu Estadu Protesaun Sivil (SEPS, sigla portugés), Domingos Mariano Reis, dehan prevensaun ba risku dezastre naturál presiza halo reflorestasaun no halo konservasaun ba bee-matan no tasi-ninin.
Reis alerta lia hirak ne’e liuhosi serimónia komemorasaun loron mudiál ba redusaun ba risku dezastre naturál ho tema ‘’Promove partisipasaun grupu vulnerável sira hanesan ema ho defisiénsia, idozu, feto no labarik iha redusaun risku ba rejiliénsia moris di’ak iha Timor-Leste.
‘’Iha serimónia selebrasaun ba redusaun risku ba dezastre naturál tinan ne’e, Governu selebra iha Suku Cribas, Munisipiu Manatutu, husu ba APC atu servisu ho di’ak hodi konsiénsializa komunidade atu partisipa ativu liután iha atividade reflorestasaun no konservasaun bee-matan sira atu prevene ba risku dezastre naturál iha futuru’’, Reis hateten iha Suku Cribas, Manatutu vila, kuarta ne’e.
Nia husu ba APC atu kolabora ho aparellu Estadu hosi nasionál to’o baze atu kontribui ba prevensaun risku dezastre iha Timor-Leste.
“Protesaun sivil tenke ativu dada atensaun aparellu Estadu nian to’o iha baze hodi kontribui atu bele prevene dezastre iha ita-nia rain, nudar pilár importante hodi responde dezastre naturál”, nia adianta.
Nia refere, APC tenke tau importánsia ba edukasaun risku ba dezastre liuliu ba área sira ne’ebé seidauk iha mapamentu ba dezastre atu komunidade bele hatene atu sai hanesan kultura ida ba timoroan tomak hodi labele sunu rai arbiru no tesi-ai atu bele elemina no hakotu korente dezastre nian.
“Prevensaun ba dezastre tenke sai prioridade ita hotu nian, iha tipu dezastre ne’ebé labele prevene mak rai nakdoko, inundasaun, rai halai, maibé iha dezastre lubuk ida ita bele prevene mak inundasaun no inséndiu. Atu prevene dezaste hirak ne’e mak liuhosi reflorestasaun, kuda ai-oan, sidadaun ida ai-oan rua no konserva ita-nia bee matan, konserva ita-nian tasi-ninin, konserva ita-nia foho no konserva mós ita-nia rai sira ne’ebé mak iha erozaun”, nia afirma.
Governante ne’e agradese ba entidade sira hanesan Kaza Sivil Prezidénsia Repúblika, Sekretáriu Estadu Komunikasaun Sosiál (SEKOMS), Komandante Jerál PNTL, Prezidente Komisaun Funsaun Públika inklui parseiru internasionál sira ne’ebé mak marka prezensa iha komemorasaun loron mundiál redusaun risku dezastre naturál.
“Agradese barak ba partisipante sira hotu iha eventu komemorasaun loron ba redusaun dezastre iha Manatutu liuliu iha Suku Cribas, mai ita hotu konserva ita-nian bee-matan, konserva ita-nia tasi ninin no kuda ai-horis hodi elemina risku dezastre iha ita-nian rain”, nia kongratula.
Iha fatin hanesan, Sekretáriu Estadu Komunikasaun Sosiál, Expedito Dias Ximenes, promete sei servisu ho APC atu divulga informasaun hosi mídia imprime no plataforma sira atu konsensializa komunidade atu labele sunu rai arbiru inklui tesi ai rabiru.
“Ita sei servisu hamutuk ho APC atu divulga informasaun hosi mídia imprime no plataforma sira atu konsensializa komunidade atu labele sunu rai arbiru inklui tesi ai rabiru”, nia dehan.
Nune’e mós, reprezentante ONU iha Timor-Leste, Alex Tilman, hateten ONU mantein servisu hamutuk ho Autoridade Protesaun Sivil atu halo prevesaun no mitigasaun ba risku dezastre naturál iha Timor-Leste, atu proteje joven, labrik ki’ik inklui ema vulneravél sira hosi dezastre naturál.
Jornalista: Natalino Costa
Editór : Zezito Silva

