DILI, 30 novembru 2023 (TATOLI) — Instituto Nasionál HIV/SIDA (INCSIDA.IP) halo sensibilizasaun informasaun ba estudante sira atu prevene husi moras HIV/SIDA iha Timor-Leste.
“Ita-nia papel mak nafatin lori informasaun sira ne’e ba estudante sira atu nune’e oinsá mak bele hatene virus HIV/SIDA nia transmisaun husi ema ba em”, Tékniku Superiór ba Programa Prevensaun HIV/SIDA, Ivonia Antonio Barros, informa ba jornalista sira bainhira remata sensibilizasaun informasaun ba estudante sira iha salaun katedral, ohin.
Nia esplika, durante ne’e komunidade sira sente sira-nia aan ofendidu tanba balun ladún komprende nia prosesu oinsá atu halo tratamentu, entaun sira halo estigma no diskriminasaun ba pasiente HIV/SIDA, nune’e sira moe ba halo tratamentu iha fasilidade saúde sira ne’ebé mak iha.
“Entaun ami nia papel mak nafatin fó informasaun ba ita-nia komunidade sira iha nivel suku, aldeia, munisípiu no nasionál atu ita fó hanoin ba malu hodi prevene ita-nia aan husi moras HIV ida-ne’e iha ita-nia rain”, nia informa.
Tanba ne’e, tuir dadus ne’ebé mak iha katak husi 2003 to’o outubru 2023, pasiente HIV/SIDA hamutuk 2.050 husi ne’e ema ne’ebé mak halo tratamaentu ativu hamutuk 1.060.
“Ema ne’ebé mate ho kazu HIV/SIDA hamutuk 323 no sira ne’e ema ne’ebé mak lakon tratamentu hamutuk 415 tanba la iha ekonomia sufisiente atu ba sentru saúde no postu saúde atu halo tratamentu no balun hela dook husi fasilidade saúde entaun ho buat sira ne’e bele kontribui iha ne’eba”, nia relata.
Iha fatin hanesan, Diretora Jerál Kuidadu Saúde Primaria, Elizabeth Leto Mau, informa sensibilizasaun ba estudante sira ne’e importante tebes atu hasa’e koñesimentu oinsá atu prevene aan husi moras HIV/SIDA .
“Hahú ita iha kazu HIV/SIDA mosu iha 2003 iha ne’eba pasiente barak mak lakon tratamentu tanba sira la iha koñesimentu ba moras ida-ne’e, maibé ita hanesan profisionál saúde nafatin fahe informasaun HIV/SIDA ba sira atu nune’e sira komprende hodi bele halo tratamentu”, Leto Mau esplika.
Tanba ne’e, nia husu ba ema hotu atu labele halo diskriminasaun ba ema ho moras HIV/SIDA maibé tenke apoiu ba sira atu nune’e sira bele fiar aan ho vontade atu halao sira-nia tratamentu iha fasilidade saúde sira ne’ebé mak besik.
Estudante sira ne’ebé mak partisipa iha serimónia ne’e mai husi Universidade da paz (UNPAZ), Universidade Nasionál Timor Lorosa’e (UNTLI), Instituto Ciencia da Saúde (ICS), Universidade de Dili (UNDIL), inklui entidade sira seluk.
Jornalista : Felicidade Ximenes
Editór : Zezito Silva





