iklan

POLÍTIKA

Aban, PN-Governu hahú debate proposta OJE 2024 iha faze jeneralidade

Aban, PN-Governu hahú debate proposta OJE 2024 iha faze jeneralidade

Uma fukun Parlamentu Nasionál. Imajen Egas Cristovão

DILI, 11 dezembru 2023 (TATOLI)—Parlamentu Nasionál (PN) ho Governu, tersa (12 dezembru 2023) ne’e, sei hahú halo debate ba proposta-lei númeru 4/VI(1a) Orsamentu Jerál Estadu (OJE) 2024 iha faze jeneralidade.

Notísia Relevante: Governu submete proposta OJE 2024 ba PN debate ho karáter urjénsia

Tuir ajenda ne’ebé Agência Tatoli asesu, ohin, hosi meza PN ba guiaun debate diskusaun no votasaun iha jeneralidade durante loron rua hahú tersa-kuarta,12-13 dezembru, ba loron dahuluk inísiu debate sei aprezenta proposta-lei OJE hosi Primeiru-Ministru (PM), Kay Rala Xanana Gusmão.

Hafoin ne’e aprezentasaun relatóriu paresér hosi komisaun C trata asuntu Finansa Públika, no tuir mai períodu debate intervensaun hosi Deputadu bankada parlamentár ida-idak nian tuir tempu ne’ebé iha hafoin sei iha resposta hosi Governu rasik.

Tuir rejimentu Parlamentu Nasionál (RPN) iha artigu 105 (Ínisiu Diskusaun) iha alínea 1), hateten diskusaun iha jeneralidade foka ba prinsípiu no sistema projetu ka proposta lei ida-idak nian.

Bainhira debate konklui intervensaun no enseramentu proposta-lei OJE 2024 sei iha votasaun jeneralidade, hafoin ne’e kontinua diskusaun no votasaun faze espesialidade durante loron lima hahú iha kinta-kuarta, 14-20 dezembru.

Tuir guiaun diskusaun no debate faze espesialidade sei debate espesífiku kada artigu iha proposta lei OJE 2024.

Tuir Rejimentu Parlamentu Nasionál (RPN) artigu 108 (Diskusaun no Votasaun iha Espesialidade) foka debate ka diskute espesífiku kada artigu ba proposta ka projetu-lei, hafoin sei aprova kada artigu no votasaun iha finál globál.

 Enkuantu, iha loron 23 fulan-novembru ne’e Governu liuhosi Ministériu Finansa, aprezenta ona proposta-lei Orsamentu Jerál Estadu (OJE) 2024 ho montante biliaun $1,95 ba Parlamentu Nasionál (PN) ho debate karáter urjénsia.

Proposta-lei OJE ne’e aprezenta hosi Ministra Finansa, Santina Cardoso, no akompañadu hosi Vise Ministru ba asuntu Parlamentár, Adérito Hugo da Costa no Vise Ministra Finansa, ne’ebé simu direita hosi Prezidente Parlamentu Nasionál, Maria Fernanda Lay, akompañadu mós hosi kompozisaun meza PN iha uma fukun PN.

Antes ne’e, iha loron 21 fulan novembru, Konsellu Ministru hala’o sorumutuk iha Palásiu Governu no aprova ona projetu Proposta-Lei Orsamentu Jeral Estadu (OJE) ba tinan 2024, ne’ebé aprezenta hosi Ministra Finansa, Santina José Rodrigues F. Viegas Cardoso, ho valór totál konsolidadu biliaun $1,95 ba Administrasaun Sentrál, RAEOA no Seguransa Sosiál, sein Fundu Rezerva Seguransa Sosiál.

Valór ida-ne’e inklui dotasaun millaun rihun $1,83 ba administrasaun sentrál no millaun $60 uza ba RAEOA.

Hosi montante totál despeza ne’ebé prevee ba Administrasaun Sentrál no RAEOA, millaun $468,8 uza ba saláriu no vensimentu, millaun $386,3 ba bens no servisu, millaun $589,7 ba transferénsia públika, millaun $34,2 ba kapitál menór no millaun $411 ba kapitál dezenvolvimentu.

Orsamentu Seguransa Sosiál, inklui Fundu Rezerva Seguransa Sosiál, iha montante millaun $347,6.

Presiza nota katak OJE tinan 2024 prevee ho valór millaun $788,2 ba asuntu ekonómiku, millaun $467,1 ba protesaun sosiál, millaun $140,9 ba edukasaun, millaun $66,2 ba saúde no millaun $45,2 ba abitasaun no infraestrutura koletiva.

Jornalista : Nelson de Sousa

Editór        : Cancio Ximenes  

iklan
iklan

Leave a Reply

iklan
error: Content is protected !!