iklan

EKONOMIA, HEADLINE

Tratór foun unidade 25 sei tulun agrikultór sira hasa’e produsaun agríkola

Tratór foun unidade 25 sei tulun agrikultór sira hasa’e produsaun agríkola

Diretór Nasionál Agrikultura no Ortikultura MAPPF, Lúcio Ribeiro. Imajen Tatoli/Egas Cristóvão

DILI, 01 fevereiru 2024 (TATOLI) – Tratór foun hamutuk unidade 25 ne’ebé Ministériu Agrikultura, Pekuária, Peska no Floresta  (MAPPF) sosa ho Orsamentu Jerál Estadu 2023 hamutuk rihun $848 to’o ona iha Timor-Leste. Ekipamentu sira ne’e sei uza hodi ajuda agrikultór sira atu hasa’e produsaun agríkola, liuliu haree.

“Ha’u hakarak dehan katak tratór unidade 25 ita sosa ne’e agora to’o ona iha MAPFP nia liman. Sasán sira ne’e ita sei fó apoiu ba grupu agrikultór sira liu-liu sira ne’ebé kuda hare atubele hasa’e produsaun”, Diretór Nasionál Agrikultura no Ortikultura, Lúcio Ribeiro, hatete ba Tatoli iha Comoro, ohin.

Diretór ne’e relembra katak molok tama dezembru 2023, tratór unidade hitu mai uluk depois iha 16 janeiru 2024 mak simu tan unidade 18. Tratór sira ne’e loloos sosa iha Indonézia, maibé nia stock limitadu, tanba ne’e MAPPF sosa tan fali iha Malázia no Tailándia. Tratór sira ne’e sei la distribui ba munisípiu hotu, maibé sei haruka de’it bá munisípiu ne’ebé iha poténsia ba produsaun haree mak hanesan Maliana, Viqueque, Baucau, Manatuto, Ainaro no Rejiaun Administrativa Espesiál Oé-Cusse Ambeno, liuhusi orientasaun husi ministru tutela.

“Sasán sira ne’e sei foku de’it ba natar atu oinsá bele hasa’e produsaun hare iha tinan lima nia laran tuir polítika ministériu nian, ne’ebé ita sei la fahe ba munisípiu sira”, dehan.

Mekanizmu atu uza tratór unidade 25 ne’e ministériu maka sei jere direita hodi fó ba operadór sira ne’ebé iha koñesimentu di’ak kona-ba oinsá atu halo operasaun ba tratór sira ne’e, depois hetan kontrolu husi diretór-jerál no nasionál MAPPF nian.

Tuir planu, iha 2024 ne’e MAPPF sei sosa tan tratór unidade 25 ho modelu hanesan no hand tractor 200 no mini tiller 50. Iha fevereiru nia laran diresaun sei submete tan proposta hodi sosa tan ekipamentu sira ne’e.

Antes ne’e, MAPPF iha ona tratór hamutuk unidade 300 maka durante ne’e apoia ona agrikultór sira hodi halai natar, maibé tratór sira ne’e kuaze tinan naruk ona no barak maka nia kondisaun ladi’ak.

“Bele dehan 50% husi tratór sira ne’e ninia kondisaun ladi’ak ona. Daudaun ne’e, ita iha de’it unidade 161 mak sei di’ak. Ba sira ne’ebé ladi’ak ona ita tau ona orsamentu atu halo manutensaun hamutuk rihun $240”, informa.

Lembra katak agrikultór iha postu administrativu Luro, munisípiu Lautém antes ne’e husu Governu fasilita tratór hodi tulun sira atu hasa’e produsaun agríkola, liuliu hare hodi garante seguransa ai-han iha rai-laran. Preokupasaun ne’e hato’o husi xefe suku Afabubu, Fernando Lopes, bainhira marka prezensa iha diálogu no sensibilizasaun programa dezenvolvimentu rurál hala’o husi Ministériu Dezenvolvimentu Rurál no Abitasaun Komunitária foin lalais ne’e.

“Maioria povu postu administrativu Luro moris ho agrikultura, liuliu halo natar no to’os. Maibé, ami-nian problema mak laiha tratór no irrigasaun hodi fasilita ami hasa’e produsaun agríkola. Entaun, aproveita oportunidade ida ne’e, ami husu ba Governu atu fasilita ami tratór hodi halo natar no to’os”, autoridade ne’e sujere.

Hatán ba preokupasaun ne’e, Vise-Primeiru-Ministru, Ministru Koordenadór Asuntu Sosiál no Ministru Dezenvolvimentu Rurál no Abitasaun Komunitária, Mariano ‘Assanami’ Sabino, hateten kestaun irigasaun sei enkaixa iha program dezenvolvimentu rurál. “Ekipa sei halo estudu viabilidade ida hodi haree oinsá halo  irrigasaun ne’ebé kualidade para bele uza  ba tempu naruk. Imi-nian difikuldade sira ne,e ami anota no iha tempu badak ekipa sei tun halo verifikasaun ba natar sira”, Assanami dehan.

Liga ba preokupasaun kona-ba tratór nian, Sekretáriu Estadu Floresta, Fernandinho Vieira, promote sei ko’alia ho Ministériu Agrikultura hodi haree ba kestaun ne’e. Nia garante katak MAPPF sei distribui tratór ida ba postu administrativu Luro hodi ajuda komunidade sira halo to’os no natar.

Jornalista: Tomé Amado  

Editora: Maria Auxiliadora

iklan
iklan

Leave a Reply

iklan
error: Content is protected !!