iklan

POLÍTIKA

Loron Mundiál Feto: PN promove partisipasaun feto iha foti desizaun

Loron Mundiál Feto: PN promove partisipasaun feto iha foti desizaun

Deputada CNRT, Lúcia Taeki. Imajen Tatoli/Francisco Sony.

DILI, 04 marsu 2024 (TATOLI)–Parlamentu Nasionál (PN) liuhosi Vise Prezidente Grupu Muller Parlamentár Timor-Leste (GMPTL), Deputada Lucia Taeki, hateten iha komemorasaun loron mundiál feto kada tinan selebra iha 08 marsu ne’e, PN kontinua defende igualidade,  promove feto nia direitu no partisipasaun iha aspetu hotu liuliu iha foti desizaun.

“Loron 08 marsu ne’e, sai reflesaun ida ba feto timoroan hotu hodi hanoin hikas kontribuisaun sira-ne’ebé feto maluk sira luta iha pasada ba luta libertasaun ho erói no martir sira. No, ohin, ita kontinua luta hodi ezije igualidade no promove feto nia direitu no partisipasaun iha aspeitu hotu-hotu liuliu ba iha foti desizaun,” Vise Prezidente GMPTL ne’e hato’o intervensaun ne’e liuhusi reuniaun plenária PN, segunda ne’e.

Nu’udar Estadu Repúblika Demokrátika Timor-Leste ne’ebé kaer metin valór no prinsípiu konstituisionál hotu ne’ebé konsagra iha konstituisaun, liuliu prinsípiu igualidade jéneru ne’ebé juridikamente hatuur iha artigu 16 no 17 no artigu 1 deklarasaun universál direitu umanu.

Importante mós mensiona objetivu ida hosi konstrusaun Estadu mak atu garante promove no defenfe direitu liberdade fundamentál sidadaun hotu-hotu nian, hanesan konsagra iha alínea b) artigu 6 konstituisaun, katak kria no promove garante igualidade no oportunidade ne’ebé efetivu entre feto no mane iha aspetu saida de’it hanessn sosiál, justisa, polítika, ekonomia no familiár.

Liuhosi PN, iha tinan 2002, ratifika ona konvensaun ba eliminasaun ba forma diskriminasaun hasoru feto hodi garante no haforsa direitu feto no labarik feto hakribit aktu sira hotu ne’ebé ho forma diskriminasaun oioin.

Ho nune’e, nia hateten, PN iha lejislatura daneen liuhosi GMPTL tau konsiderasaun boot ba iha komemorasaun loron interansionál feto, ho hanoin atu konsolida feto iha partisipasaun polítika, líder feto sira iha Timor-Leste no tulun feto maluk sira ba iha dezenvolvimentu, ne’ebé iha komemorasaun ne’e foka ba empoderamentu ekonomika feto.

Atu fortalese ekonomia feto nian, GMPTL mai ho hanoin hodi reforsa espíritu hosi rezolusaun PN ne’ebé institui loron nasionál Tais, no aprova rekomendasaun ba Governu protesaun no prezervasaun tais ho objetivu atu promove valoriza prezerva ba tais rasik, no empodera ekonomia feto maluk sira-nian liuhosi atividade sosiál soru tais ne’ebé sai hanesan sira-nia rendimentu loro-loron.

Ho nune’e, órgaun implementadór liuhosi liña ministerial ne’ebé tutela katak asuntu refere hodi fó apoiu ekonomika ba feto maluk sira-ne’ebé produs tais hodi posibilita ba dezenvolvimentu ba iha industriál testil ne’ebé kompetetiva.

“GMPTL solisita ba Governu hodi komprometidu ba implementasaun ba rekomendasaun sira hotu ne’ebé prezente rezolusaun ne’e rasik, nune’e sai ponte responsabilidade ba Timor-Leste hodi proteje didi’ak rikusoin ne’ebé ita-nia beiala sira husik hela mai ita no moderniza di’ak liután, sein halakon ninia autensidade,” nia dehan.

GMPTL, iha 08 marsu, sei realiza eventu komemorasaun loron internasionál feto iha PN, ne’ebé inisiativa mai hosi GMPTL no serbisu hamutuk ho sekretariadu GMPTL no ekipa  ne’ebé sei bolu hikas muller parlamentár desde primeira asembleia konstituiente to’o ohin nian, membru Governu no líder feto sira iha Dili no munisípiu, parseiru nasionál no internasionál hodi hamutuk komemora no kria di’ak liután lasu entre feto sira hotu.

Ho nune’e, tuir nia, bele dezenvolve di’ak liután partisipasaun feto iha prosesu dezenvolvimentu Estadu ida-ne’e, liuliu liga ba hakbiit ekonomia feto.

“Mai ita hotu luta ba dezenvolvimentu ne’ebé inkluzivu no sustentável, sein husik ema ida iha kotuk,” nia hateten.

Entretantu, iha reuniaun plenária PN ne’e, Deputadu sira barak hato’o sira-nia parabéns ba feto iha mundu tomak, espesialmente ba feto iha Timor-Leste ne’ebé sei komemora loron internasionál feto iha 08 marsu iha sesta (08 marsu 2024) ne’e.

Jornalista : Nelson de Sousa

Editór        : Cancio Ximenes

iklan
iklan

Leave a Reply

iklan
error: Content is protected !!