DILI, 05 juñu 2024 (TATOLI) – Asosiasaun Peskas no Mariña Timor Lorosa’e (APM-TL) selebra loron mundiál Oseanu ho objetivu atu hasa’e konsiénsia ema nian ba konservasaun no kontribui ba jestaun sustentavel ba protesaun tasi.
“Ohin ita halibur hamutuk iha ne’e hodi selebra loron mundiál ba oseanu nian ne’ebé mak monu iha loron 8 fulan-Juñu, maibé iha Timor, asosiasaun halo ona ida-ne’e atu konsensializa ita-nia públiku atu fó importánsia ba tasi tanba ne’e ita presiza konserva tasi atu sai fontes emerjénsia no ai-han ba ita-nia komunidade”, Prezidente Asosiasaun Peskas no Mariña Timor Lorosa’e (APM-TL), José Lucas do Carmo da Silva, informa ba jornalista sira iha Fundasaun Oriente, ohin.
Nia hateten, Timor-Leste presiza konserva tasi atu ema labele estraga tanba resposabilidade atu halo konsesializasaun ba povu atu fó importánsia mak ekosistema iha tasi.
Iha fatin hanesan, Diretór Jerál Peskas Akuakultura Jestaun Rekursu Mariñu, Celestino da Costa Ribeiro, husu ba Asosiasaun Peskas Mariña Timor-Leste atu nafatin tau matan ba tasi nune’e bele proteje biovidersidade sira iha tasi laran.
“Nonu Governu ida-ne’e mós ko’alia kona-ba ekonomia azul, tantu esplorasaun tasi hatama osan ba família no mós hatama osan ba Estadu, entaun ita mós servisu hamutuk ho ajénsia barak ne’ebé mak ko’alia kona-ba konservasaun, entaun ita tenke proteje área protejidu sira ne’ebé mak iha”, Ribeiro afirma.
Loron Mundiál Oseanu ka iha lian English ‘World Oceans Day’ hanesan loron ida ne’ebé importante tebes ba komunidade mundiál atu selebra hamutuk hodi hateke ba oin no ba futuru ida ne’ebé ema hotu hakarak. Konseitu ‘World Oceans Day’ primeira-vez propoin iha tinan 1992 hosi eventu “Earth Summit” iha Rio de Janeiro (Brasil) ho objetivu atu selebra ita-nia oseanu ne’ebé iha konetividade ba asuntu tasi ne’ebé agora krusiál tebes, atu nune’e hothotu nia kna’ar oinsá proteje hodi bele sustenta moris ho saudável, garantia prosperidade valór sosiál no kulturál.
Loron selebrasaun ne’e aprova hosi Asembleia Geral ONU liuhosi Rezolusaun Nú 63/111, loron 5 dezembru 2008 ne’ebé deklara katak loron 8 Juñu kada tinan sai hanesan loron mundiál ba Oseanu nian, Oseanu kobre 70% husi planeta rai neʼebé ho biodiversidade oioin hodi suporta umanidade nia moris, tan ne’e kada tinan mundu sempre selebra loron ida-ne’e no loron refere mak monu iha loron 08 fulan-Juñu no tinan ida-ne’e tema iha globál mak Catalyzing Action for Our Ocean and Climate.
Timor-Leste selebra ho tema “Initiative action towards Ocean Conservation and Development in Timor-Leste”. Hosi tema ida-ne’e enkoraja ema tomak atu iha asaun koletivu ida ba sustentabilidade oseanu nian ba futuru.
Jornalista : Felicidade Ximenes
Editór : Zezito Silva




