Top

Ministériu Saúde introdús vasina HPV iha Bobonaro

Ministériu saúde, halo enkontru advokasia ho Diresaun Servisu Saúde Autoridade Munisípiu Bobonaro no Diresaun Servisu Edukasaun Munisípiu. Imajen Tatoli/Sérgio da Cruz.

BOBONARO, 27 junu 2024 (TATOLI) – Ministériu Saúde (MS), kinta ne’e halo enkontru advokasia hodi introdús vasina hasoru Virus Papiloma Umana (HPV, sigla inglés) ba diresaun servisu munisipál saude Bobonaro, xefe sentru saúde, pesoál saúde no servisu munisipál edukasaun no inspetór eskola no parseiru sira.

Papilomavirus ka HPV ne’e nu’udar tipu vírus ida-ne’ebé kauza insfesaun iha superfísie kulit, jeralmente ho forma verrugas (kutil) iha isin-lolon hanesan; kabaas, oin, ain to’o  área jenitál. Vírus ne’e kauza prinsipál moras kánker servikál hasoru feto.

Xefe Departamentu Imunizasaun husi Ministériu Saúde, Maria Angelina Pereira, esplika, iha atividade ne’e ko’alia liu kona-bá HPV no partilla mós estratéjia komunikasaun oinsá bele dada komunidade sira-nia simpatia atubele fó sira-nia oan simu vasina HPV.

Enkuantu vasina ne’e sei lansa ofisiál iha munisipiu Ermera iha loron 22 jullu 2024 no implementasaun sei hala’o iha fulan-agostu objetivu atu prevene labarik feto sira ho idade 11 to’o 14 hosi moras.

Programa ne’e implementa bazea ba rekomendasaun husi National Imunization Techical Advisory Group (NITAG) ho nia pontu prinsipál sira hanesan; dahuluk, kankru kauza sengunda ba mortalidade feto entre tipu kankru hotu-hotu, daruak kankru nu’udar kankru diagnósa kuartu lugar entre kankru hotu-hotu feto mak afetadu liu no 71% husi kankru iha feto kauza husi insfesaun HPV.

Tanba ne’e NITAG rekomenda atu labarik feto ho idade 11 simu vasina HPV molok envolve iha relasaun seksuál atu prevene sira husi infesaun HPV.

“Sira ho idade 11 to’o 14 ne’e sira bele prepara sia nia-oan fatın bele maduru, atu nune’e bainhina sira prontu ona forma uma-kain ida sıra mos iha ona sira-nia oan fatin bele maduru, nune’e bele prevene husi moras ida kankru serviks,” nia ko’alia iha salaun inkontru Cruz Vermelha Timor-Leste (CVTL), Filiál Maliana.

Xefe departamentu ne’e haklaken, kampaña ne’e nu’udar programa integradu ne’ebé sei fó mós pakote ba labarik feto ida-idade 11-16 no vasinasaun ba labrik feto ho tinan 6 inklui halo sensiblizasaun informasaun ba prevensaun Covid-19.

“Ita-nia vasinasaun agora to’o iha Timor, ne’ebé husu ba inan-aman sira kolabora hamutuk ho parte saude atubele lori ita-boot sira-nia oan ba simu vasinasaun HPV iha fasilidade saúde,” nia katak.

Diretór Saúde Munisípiu Bobonaro, Gíl Bernardo Vicente, reforsa daudaun ne’e ekipa saúde halo ona koordenasaun ho líder komunitária sira no servisu munuisipál edukasaun fahe ona imformasaun ba komunidade sira.

“Ami sei esforsu nafatin atu ita-nia oan no alin feto sira idade 11-14 hetan hotu vasina HPV, ida-ne’e atu halo protesaun ba ita-nia isin hodi prevene sira husi moras kankru,” nia fó hanoin.

Dadus husi Ministériu Saúde hatudu katak, hahú husi tinan 2022 to’o abril tinan 2024 kazu kankru servis rejista iha Hospital Nasional Guido Valadares (HNGV) hamutuk 96.

Jornalista: Sérgio da Cruz
Editór: Evaristo Soares Martins

Publisidade

Leave a Reply

Latest Post

error: Content is protected !!