DILI, 02 jullu 2024 (TATOLI)-Diretora Institutu Nasionál Linguístika (INL), Rosa da Costa, hateten nia parte sei esforsu atu melhora liutan termu sira iha lian tétum ne’ebé maka daudaun ne’e Google tradutór seidauk destinge ninia termu sira ho loloos.
“Google tradutór ida agora ne’e naran A1, katak seidauk perfeitu, presiza aumenta liafuan no hadi’a tan, ida-ne’e la’ós ha’u mak ko’alia maibé, tuir matenek na’in dehan Google tradutór ida-ne’e foin mak iha nível A1, katak buat hotu-hotu seidauk perfeitu.,tanba iha liafuan ruma ne’ebé nia bele distinge. Ha’u fó ezemplu, naan ho na’an, toos no to’os, ida-ne’e ha’u koko tiha ona mak ha’u ko’alia ne’e, entaun ida-ne’e mak ita presiza hadi’a,” Nia informa ba TATOLI, iha Caicoli, tersa ne’e.
Ho rekoinesimentu lian tétum iha google tradutór ne’e, fasilita tebes públiku atu bele aprende siénsia, peskiza no seluk tan, maibé nia reforsa atu hadia di’ak liután termu balun iha lian tétum persiza ema hotu ninia kontribuisaun kona-ba ortografia tuir padraun INL nian.
“Ida-ne’e hatán ona preokupasaun INL ba akumulasaun língua ne’ebé atu implementa iha tinan oin, la presiza osan no buka liafuan maibé hein atu hadi’a de’it, atu hadi’a hosi ita grupu alvo sira, ita hein hatama liafuan didi’ak sira,” nia hatutan.
Antes ne,e Institutu Nasionál Linguístika ninia kontribuisaun ba tradusaun lian tétum iha google maka halo ajenda online, Google classroom, mensajén, no seluk tan. Maibé nia afirma servisu média liuhosi jornalista sira maka fó kontribuisaun maka’as ba dezenvolvimentu lian nasionál ne’e hodi ikusmai google rekoiñese lian tétum ne’e.
“Agora ne’e ha’u seidauk bele dehan instituisaun ida-ne’ebé kontribui maka’as, tanba ha’u seidauk halo observasaun, maibé liuhusi observasaun eskrita ne’e Ajénsia TATOLI mak nia notísia kuaze uza ortografia padraun INL nian,” nia dehan.
Ba futuru, nia dehan persiza ema hotu-hotu-ninia kontribuisaun atu dezenvolve lian tétum la’ós de’it INL ninia servisu. No ba Governu liliu Ministériu Ensinu Superiór Siénsia no Kultura iha ninia polítika hodi dezenvolve setór edukasaun persiza uja lian tetúm.
“Ita agradese ba Maromak, tanba momentu ne’ebé INL preokupa hela atu submete proposta ba Google, maibé inisiativa Google nian ba tinan ida-ne’e fó sai ona no la’ós ba lian tetúm de’it maibé ba lian hamutuk 110 inklui tetúm, ida-ne’e hanesan previlejiu ida ne’ebé prezerva língua, entaun nia diretamente lori tanba Google ne’e iha nia intelejensia arte ofisiál ne’ebé Google iha kapasidade ida-ne’e mak akumula língua hotu-hotu hodi tradúz ba lian tétum,”tenik tan
Diretora INL ne’e agradese ba Google, ba TIC,I.P, ba Ajénsia TATOLI,I.P no ba ema hotu-hotu ne’ebé maka durante ne’e kontribui maka’as ba dezenvolve tétum hodi ikusmai google rekoinese mós hanesan lian estranjeiru seluk.
Jornalista : Osória Marques
Editór : Agapito dos Santos
