DILI, 11 jullu 2024 (TATOLI) – Médiku Jerál hosi Medisina Interna iha Hospitál Nasionál Guido Valadares (HNGV), Luisa Barros, subliña ospitál rejista moras diabetes ho totál 373, maioria feto, iha 2023.
Luis afirma ba jornalista sira iha ámbitu semináriu sientífiku ba dala-tolu iha City8, Manleuana, ohin, katak moras diabetes ne’ebé rejista iha ospitál ba tinan 2024, seidauk akumula dadus ho loloos maibé sei fó sai iha jornada sientífika.
Nia dehan, moras diabetes afeta ba ema ho idade 41 ba to’o 60, tanba mai hosi hahan midar sira ne’ebé mak konsumu loroloron.
“Moras diabetes hanesan moras ida ne’ebé mak krónika, ita bele haree hosi level glukosa nian kada ema ne’ebé mak suspeita maibé hosi kazu sira ne’e mai hosi fatór jenétiku no ida seluk mak fatór dieta la saudavel”, Luisa esplika.
Nia subliña, feto sira barak mak afeta ba moras diabetes tanba oioin hanesan feto sofre harmonal hosi post monopauza.
“Hosi ita-nia dieta ne’ebé mak lasaudavel hanesan ita konsumu demais midar sira, depois ita konsumu karbohidratu ne’ebé mak makas, bele provoka mós diabetes. Entaun iha aprezentasaun, iha feto mak hetan diabetes barak, entaun iha ne’eba feto iha fatór oioin hanesan ita-nia sientífiku balu dehan katak feto sofre hormonal post monopauza, entaun feto mak hetan diabetes barak duké mane”, nia informa.
Nia esplika, kona-ba prevensaun ba moras diabetes mak tenke estilu vida saudavel, ita tenke hamenus hahan ne’ebé mak midar no tenke halo ezersísiu rutina no mantein nafatin pezu adekuadu atu bele evita obesidade tanba ida-ne’e sai fatór risku ba diabetes.
“Tanba ne’e mak hahan sira ne’ebé mak importadu sira barak liu, ita lahatene hahan sira ne’e kualidade ka lae, mak ita hein konsumu de’it, ida-ne’e mak sei fó risku ba moras diabete sira ne’e. Nune’e ha’u husu ba Governu katak nafatin haforsa sistema saúde hodi halo promosaun saúde no husu ba komunidade sira karik saúde iha ita-nia liman rasik, hamenus konsumu ba midar sira no hamenus konsumu ba karbohidratu aplika estilu vida saudavel no mós dieta saudavel”, nia konklui.
Jornalista : Felicidade Ximenes
Editór : Zezito Silva




