Top

PM Xanana preokupa ho kualidade universidade iha Timor-Leste

Primeiru-Ministru, Kay Rala Xanana Gusmão hasai fotografia hamutuk ho entidade sira iha semináriu kona-ba dezenvolvimentu kompeténsia, iha salaun Otél Novo Turismo, Bidau-Lecidere, kinta (11/07/2024). Imajen Tatoli /Egas Cristovão

DILI, 11 jullu 2024 (TATOLI)–Primeiru-Ministru (PM), Kay Rala Xanana Gusmão, preokupa ho kualidade universidade sira iha Timor-Leste.

“Ohin loron foin-sa’e barak hakarak atu graduadu husi UNPAZ, UNDIL, UNTL maibé sira la hanoin ho hanoin ne’ebé hanesan, sira labele hanoin filozófiku. Ha’u nunka hanoin kona-ba buat ne’ebé ha’u tenke partisipa, universidade ida mós iha fakuldade ida-ne’e no universidade sira seluk, buat hotu hanesan,” PM Xanana hateten iha semináriu internasionál kona-ba ‘sistema kualifikasaun no dezenvolvimentu abilidade’, ne’ebé hala’o husi Ministeriu Ensinu Superior, Siensia no Kultura (MESSK), iha Otél Novo Turismo, kinta ne’e.

PM Xanana hato’o asuntu ne’e bainhira sai oradór hodi fahe hanoin ba universitáriu sira. Aprezenta tema ‘iha importánsia atu fó formasaun ba rekursu umanu no kompeténsia sira atu halo polítika ekonómika nasionál sai susesu.’

Xefe Governu mós preokupa ho prezensa Universidade Católica Timorense (UCT) ne’ebé lokaliza iha Soibada Manatuto hodi foka liu ba livru no filozofia hodi aprezenta líder foun sira iha Timor-Leste ne’ebé fó estudu hanesan ho universidade sira seluk.

“Hau kontente atu hasoru imi, la’ós atu fó sala maibé atu serbisu hamutuk hodi hadi’a tanba imi sai hanesan baze ba jerasaun timoroan ne’ebé matenek no bele fiar katak sira mós bele halo buat ruma,” nia akresenta.

Notísia relevante : UCT kria laboratóriu ba estudante Departamentu Komunikasaun Sosiál

Iha biban hanesan, Reitór UCT,  Joel Casmiro, konsidera, mensajen husi PM hanesan dalan ida hodi hadi’a kualidade ensinu superór.

“Maski ami foin hala’o akreditasaun maibé la naton, presiza aprefesoa tan no fó hanoin ba kada universidade. Tanba ne’e mak preokupasaun ne’e hanesan estimulasaun ida hodi dudu universidade hadi’a kualidade edukasaun. Ami agradese ba Primeiru-Ministru, Kay Rala Xanana Gusmão tanba nia vizaun luan no boot, liu-liu atu dezenvolve ensinu superiór iha Timor-Leste, ne’e baze ida atu universidade sira hotu inklui ho universidade katólika hotu atu haree ba nia-an liuhusi pensamentu hotu,” nia dehan.

Reitór rekoñese katak iha universidade balun ne’ebé fó kursu hanesan inklui UCT hanesan kursu enfermajen.

“Iha era globalizasaun hodi kompete nune’e manifesta ninia kualidade edukasaun. Nune’e bele sai krítiku ba sosiedade no ba an rasik. Entaun preokupasaun Primeiru-Ministru hanesan krítiku konstrutivu hodi dezenvolve di’ak liután. Tanba ne’e, ami presiza hadi’a liu-liu iha administrasaun iha kursu sira. Universidade balun kursu hanesan maibé nia aseitasaun diferente no la’o ho nia espíritu ne’ebé diferente mós,” nia esplika.

Amu Joel Casmiro dehan, kestaun ne’e sai dezafiu ida ba UCT la’ós atu buka de’it lukru maibé hakarak hadi’a kualidade.

Nune’e mós, Ministru Ensinu Superiór Siénsia no Kultur, José Jerónimo, rekoñese iha kestaun balun presiza hadi’a.

“Kualidade ensinu superiór iha Timor-Leste iha problema duni no ita labele dehan laiha. Maibé ita la’o neineik gradualmente rezolve. Tanba ne’e mak Governu nia hakarak atu haree ensinu superiór ida-ne’e mós,” nia tenik.

Governante ne’e nota, PM la’ós kestiona de’it kualidade universidade maibé husu MESSK atu loke kursu ne’ebé importante.

“Se ko’alia kona-ba kualidade ema hotu hatene kualidade to’o iha ne’ebé, maibé Governu kontinua serbisu haka’as-an ho ita-nia ensinu superiór hotu, nune’e presiza ko’alia ba malu hodi aposta ba kualidade gradualmente, la’ós ohin ko’alia, ohin kedas realiza maibé buka solusaun hodi bele solusiona. Labele hanoin de’it fó gradua  maibé hanoin mós prepara joven sira-nia kompetisaun atu nune’e bainhira serbisu ema bele haree sira-nia kompetisaun,” nia fó hanoin.

Jornalista     : Osória Marques

Editora          : Julia Chatarina

Publisidade

Leave a Reply

Latest Post

error: Content is protected !!