UNDP kompromete kontinua implementa projetu salvaguarda komunidade rurál iha Viqueque

VIQUEQUE, 11 jullu 2024 (TATOLI)- Programa Dezenvolvimentu Nasaun Unidu (UNDP, sigla inglés), kontinua introdús no implementa projetu salva guarda komunidade rurál husi dezastre naturál ne’ebé akontese maihusi mudansa klimátika iha munisípiu Viqueque.
Projetu ne’e hahú implementa ona iha tinan 2020 no sei remata iha tinan 2026, iha territóriu Timor-Leste. Enkuantu tuir dadus iha 2022, projetu kuaze-90 ne’e implementa iha munisípiu neen maka Aileu, Baucau, Ermera, Lautem, Liquiça no Viqueque.
“Ami audénsia ho Prezidente Autoridade munisípiu Viqueque hodi introdús no update informasaun ba PAM relasióna projetu konstrusaun irigasaun rua ne’ebé implementa iha tinan 2023. Nune’e mós, planu 2024 UNDP sei implementa projetu rua no iha tinan 2025-2026 sei implementa tán projetu ualu iha Viqueque”, Jestór Projetu SRC-GCF-UNDP iha Timor Leste, Firuz Ibragimov, hateten ba Agência Tatoli, resintu Administrasaun Viqueque, ohin.
Tanba ne’e, Jestór UNDP ne’e husu ba autoridade Viqueque atubele iha kooperasaun no suporta di’ak liután husi autoridade munisipál ba implementasaun programa sira-ne’e iha Viqueque hodi benifísia ba komunidade.
“Liuliu ba prosesu aprovizionamentu no hamutuk halo kontrolu no motiva ba ita-nia kompañia sira hodi bele finaliza projetu sira tuir tempu ne’ebé determina ka tuir akordu kontratu. Atu nune’e bele hetan nafatin konfiansa husi doadór sira hodi kontinua apoiu iha setór infrasturtura,” nia afirma.
Aleinde ne’e, UNDP sei implementa tán projetu agua no floresta nomós risku dezastre no sei servisu hamutuk ho parseiru governu, liuhusi Ministériu Administrasaun Estatal (MAE), Ministériu Agrikultura, Pekuaria, Peska no Flores (MAPPF), Autoridade Protesaun Sivil (APC, sigla portugés) no Ministériu Obra Públika (MOP).
Iha 2023, UNDP implementa projetu rua iha munisípiu Viqueque liuhusi reabilitasaun sistema irrigasaun Belia 1, 2, lokaliza suku Matahoi, postu Uatulari no irrigasaun ida suku Uani-Uma, postu Uatucarbau, ho kustu orsamentu aloka hamutuk $ 187,000.86.
Enkuantu progresu fíziku projetu rua, hanesan reabilitasaun irrigasaun Uani-Uma atinje 100 % no irrigasaun Belia 1,2 retensaun atinje ba 86% agora iha hela tempu retensaun, Belia 1,2 atinji ona 86 %.
Nune’e, Iha Agostu 2024, UNDP kontinua apoia PAM Viqueque hodi reabilitasaun estrada kilómetru 10 iha área Dasiloe suku Ahic, postu Lacluta no reabilitasaun sistema bee-moos suku Ossu de Cima, postu Ossú, ho kustu ba projetu rua hamutuk $628,872.37.
Iha sorumutuk ne’e, Prezidente Autoridade Munisípiu Viqueque, Francisco C.S de Gonzaga Soares, kompromete sei koopera ho parte Ajénsia UNDP ne’ebé iha interese hakarak apoia munisípiu Viqueque.
Tuir relatóriu ne’e ne’ebé maka publika iha maiu 2022 ne’e hateten rezultadu tinan rua ne’e iha funsionáriu públiku 78 kompostu husi mane 68 no feto 10 maka hetan koñesimentu no abilidade kona-ba sistema informasaun jeofízika
Projetu ne’e envolve mós instituisaun Governu nian hanesan Sekrerária Estadu Ambiente (SEA), Sekretária Estadu Protesaun Sivíl (SEPS), Ministériu Agrikultura no Peska (MAP), Ministériu Administrasaun Estatál (MAE) no Ministériu Obras Públiku (MOP).
Projetu ne’e rasik iha orsamentu hamutuk $59.443.867 ne’ebé hosi Fundu Mudansa Klimátiku (GCF) $22.356.805, Governu Co Finansiamentu $36.687.062 no hosi UNDP hamutuk $400.000, no alvu ba benefisiáriu direitu hamutuk $175.840.
Jornalista : Vitorino Lopes da Costa
Editór : Florencio Miranda Ximenes

