Top

Bank Tabungan Negara atu estabelese ramu iha Timor-Leste

Komisaun C ho D iha PN simu Audíensia ho reprezentante Bank Tabungan Negara (BTN) husi Indonézia iha sala konferensia PN, kinta (18 jullu 2024). Imajen Tatoli/Nelson de Sousa.

DILI, 18 jullu 2024 (TATOLI)—Komisaun C trata asuntu Finansa Públika no Komisaun D trata asuntu Ekonómia no Dezenvolvimentu iha Parlamentu Nasionál (PN), kinta ne’e, simu audiénsia husi delegasaun Bank Tabungan Negara (BTN) husi Indonézia no sira aprezenta atu estabelese BTN nia ramu iha Timor-Leste (TL).

“Sira ekipa ida ne’ebé mak hanesan mai halo peskiza, atu hetan dadus di’ak hodi ba oin sira atu loke sira-nia ramu BTN. Ita hatene, BTN mós uluk iha tempu Indonézia sira-nia funsaun banku ida-ne’ebé la’ós fó kréditu osan maibé sira halo tiha espésie uma sira mak fó fali kréditu ba ita-nia ema sira,” Prezidente Komisaun C, Cedelízia Farria dos Santos, hateten ba jornalista sira hafoin ramata sorumutu iha sala konferénsia PN.

Durante sorumutu, sira preokupa uitoan kona-ba lei rai nian ne’ebé haree ba sertifikadu rai nian (rai rasik), ne’ebé sai hanesan garantia kréditu.

Tuir membru órgaun lejislativu ne’e hateten, lei fó dalan atu Bank Tabungan Negara (BTN) bele loke nia ramu iha Timor-Leste.

“Ba oin, ita mós tenke tau atensaun. Bainhira sira loke karik labele fó difikuldade ba halo todan ita-nia Estadu, tanba karik orsamentu ne’ebé sira mai loké  talves bele ita-nia Governu fó tiha ba, mak depois Governu sira halo parseria entre sira-nia banku ho ita-nia Governu. Depois, orsamentu ida-ne’e ita-nia Governu mak ezekuta. Se ita-nia ema sira halo kréditu karik, husu fali Governu ita-nian ho fali funsionáriu sira ou ita-nia ema sira. Ne’ebé, ami hanoin katak, ita tenke tau atensaun ba asuntu sira-ne’e, ita lakohi ba oin fó todan fali ba ita-nia orsamentu Estadu. Nia loke uza fundu rasik, hanoin ne’e laiha buat ida,” nia dehan.

Durante sorumutu, Deputadu Cedelízia mós aprezenta katak programa Governu Konstitusionál da-sia (IX) ba tinan lima planu atu loke banku dezenvolvimentu, ida-ne’e sai mós oportunidade di’ak atu TL mós fahe ba sira, bele halo kooperasaun ne’ebé di’ak entre banku.

“Ohin, sira husu PN atu fó apoiu polítika liuliu lei no dekretu-lei ruma, tanba ita mós iha ona lei kona-ba investimentu. Maibé, Governu rasik seidauk iha ninia dekretu ou regulamentu ruma hodi bele hafásil prosesu sira-ne’e,” nia hateten.

Prezidente Komisaun D iha PN, Ricardo Baptista, hateten ekipa BTN mai hasoru komisaun C ho D ho objetivu hakarak atu rona informasaun ka halo estudu viabilidade ida atu haree oportunidade, vantajen no desvantajen, karik BTN atu halo ninia atividade iha TL.

“Ohin, sira mai hasoru PN nu’udar órgaun polítika hodi fiskaliza órgaun ezekutivu atu haree oportunidade. Se sira hetan atu mai loke banku ne’e iha ne’e, saida mak sira bele hetan no sira mós antes ne’e hasoru ona parte balun,” nia dehan.

Delegasaun sira-ne’ e, nai dehan, ohin mai aprezenta produtu sira-ne’ebé BTN hakarak hala’o bainhira estabelese BTN nia ramu iha Timor-Leste.

“Hanoin BTN iha tempu Indonézia mós iha ne’e no sira-nia produtu ida-ne’ebé mak boot ne’e mak hanesan fó kréditu ba uma ka kréditu harii uma,” nia hateten.

Prezidente komisaun D ne’e dehan, fó apoiu polítiku tanba investimentu ne’e mai iha Timor-Leste, entaun TL tenke nakloke no apoiu sé de’it mak atu mai, tanba bele haree hetan Timor-Leste ne’e iha oportunidade di’ak atu mai investe.

Reprezentante BTN no Ketua Senat Universitas Nusa Cendana-Kupang, Fred Benu, hateten sira-nia parte serbisu hamutuk ho BTN Indonézia, foku no konsentra atendimentu ba fó kréditu halo uma no konstrusaun infraestrutura.

BTN hanesan banku ne’ebé di’ak-liu iha Sudeste Aziátiku, ho nune’e sei loké ramu iha TL, nune’e agora halo hela estudu viabilidade mak ohin ohin mai iha PN hodi husu apoiu polítika hamutuk ho Governu.

Jornalista : Nelson de Sousa

Editór        : Cancio Ximenes

Publisidade

Leave a Reply

Latest Post

error: Content is protected !!