iklan

SOSIEDADE SIVĺL

FONGTIL husu PM Xanana avalia ezekusaun OJE la tuir planu prioridade

FONGTIL husu PM Xanana avalia ezekusaun OJE la tuir planu prioridade

Osan Dólar Amérika. Imajen/Espesiál

DILI, 18 jullu 2024 (TATOLI)–Organizasaun Naun Governamental Timor-Leste (FONGTIL) husu ba Primeiru-Ministru, Kay Rala Xanana Gusmão, atu avalia membru Governu sira-ne’ebé ezekuta Orsamentu Jerál Estadu (OJE) 2024 la tuir planu prioridade sira.

Notísia Relevante: OJE 2025: FONGTIL sujere Governu prevee orsamentu 5%-10% ba área produtivu

“Husu ba Xefe Governu atu kontrola másimu ba ministériu sira-ne’ebé jere OJE la ho kuidadu no la disiplina bazeia ba polítika jestaun OJE nian,” Diretór Ezekutivu Forum Organizasaun Naun Governamental Timor-Leste (FONGTIL) ne’e hateten ba jornalista sira liuhusi liuhosi konferénsia imprensa, iha Caicoli, kinta ne’e.

Sosiedade sivil apoia Xefe Governu nia intervensaun iha jornada orsamentál 2025, ne’ebé husu ba membru Governu hotu atu redús alokasaun orsamentu ba saláriu no vensimentu iha 2025 atu bele konsentra ba setór sustentavel iha futuru.

Aleinde ne’e, FONGTIL konkorda Primeiru-Ministru nia deklarasaun hodi revee estatutu insitituisaun Empreza Públika no institutu Públiku atu labele hatodan despeza Estadu liuliu iha saláriu no vensimentu.

Iha situsaun importante ne’ebé presiza haree jornada orsamentál 2025 nian, mak FONGTIL haree iha kategoria saláriu no vensimentu atu selu funsionáriu públiku sira husi fulan-jullu to’o dezembru 2024, presiza orsamentu millaun $5,1. Ho ida-ne’e, ami husu atu redús mós saláriu ba asesór iha ministériu no Parlamentu Nasionál no redús funsionáriu ne’ebé pozisaun la klaru,” nia dehan.

FONGTIL mós husu ba Governu atu revee orsamentu ba kategoria bens no servisu ne’ebé la urjénsia hanesan viajen ba rai-li’ur, redús kustu serimoniál no transferénsia públika ne’ebé la importante.

Sosiedade sivil mós sujere ba Prezidente Repúblika no Parlamentu Nasionál atu halakon tiha dekretu-lei ne’ebé prevee subsídiu no kustu ba pensaun sira-ne’ebé kontribui ba despeza la nesesáriu.

Nia sujere mós ba Governu atu asegura implementasaun programa desentralizasaun, atu nune’e dezenvolvimentu labele sentraliza de’it iha kapitál.

Sisiedade sivil hakarak Governu investe iha rekursu umanu hodi dezenvolve polítika Governu nian ba diversifikasaun ekonómiku ne’ebé produtivu, rezilente no sustentável.

Governu presiza mós adapta planu polítika mitigasaun ba risku husi fatór esterna sira hanesan mudansa klimátika ne’ebé sei fó impaktu dezenvolvimentu nasionál.

Governu tenke prioritiza no aselera programa revizaun ba planu estratéjiku dezenvolvimentu ne’ebé preve programa Governu ba tinan lima hodi permite elaborasaun polítika ne’ebé realistiku no apropriadu.

FONGTIL enkoraja Governu atu kontinua involve iha prosesu elaborasaun politíka públiku inklui partisipa iha planeamentu anuál iha nivél ministeriu to’o Parlamentu Nasionál.

Tuir FONGTIL nia observasaun durante ne’e, orsamentu jerál barak liu gasta iha despeza konsumu no infraestrutura sira-ne’ebé ladún apropriadu atu resposta ba problema estruturál ne’ebé nasaun enfrenta.

“Ami enkoraja Governu atu halo ezersísiu fundamentál ida hodi poupa no rezerva rekursu finanseiru uitoan ne’ebé iha, investe ba setór produtivu ne’ebé sustentável no rekursu umanu sira,” nia dehan.

Jornalista : Jesuína Xavier

Editór        : Cancio Ximenes

iklan
iklan

Leave a Reply

iklan
error: Content is protected !!