DILI, 25 Jullu 2024 (TATOLI) – Ministru Negósu Estranjeiru no Kooperasaun (MNEK), Bendito Freitas, hala’o enkontru bilaterál ho Ministru Negósiu Estranjeiru (MNE) Rúsia, Sergey Lavrov, hodi diskute futuru kooperasaun bilaterál iha iha setór edukasaun, defeza no seguransa, petróleu no mós oferese vistu lívre ba Timor-Leste.
“Enkontru bilaterál ho MNE Rúsia, Sergey Lavrov ne’e nu’udar enkontru ida istóriku tebes ba Timor-Leste, tanba aborda assuntu oi-oin ne’ebé Rúsia hakarak fó ba Timor-Leste iha área edukasaun, defeza no seguransa, petróleu no mós oferese vistu lívre ba Timor-Leste” Ministru Bendito hateten iha nota ne’ebé Agência TATOLI asesu husi media MNEK, ohin.
Enkontru bilaterál ne’e hala’o iha ámbitu enkontru Ministru Negósius Estranjeirus ASEAN ba dala-57 ne’ebé hala’o Sentru Konvensaun Laos, iha Vientiena, Repúblika Demokrátika Populár Laos, ne’ebé akompaña mós husi Embaxadór Timor-Leste ba Laos, Filomeno Aleixo, Embaixadora Timor-Leste ba ASEAN, Natércia Cipriana Coelho da Silva no seluk tan.
“Sira mós hatene katak, Timor-Leste iha poténsia oil and gas ne’e, ida-ne’e ita sei ko’alia ho ita-nia Primeiru-Ministru, Ministru área kompetente karik bele tetu posibilidade. Área seluk Rúsia ohin mensiona mak defeza, kompeténsia ida-ne’e tenke diskute iha Konsellu Ministru no Ministru Defeza rasik mak sei aprezenta, atu haree situasaun ida-ne’e, seluk mak ijensaun vistu Rúsia mós hein atu fó ida-ne’e ho ita bele asina,” nia afirma.
Ministru ne’e dehan, Governu Rúsia mós hakarak fó apoiu ba Timor-Leste iha área edukasaun no-mós oferese formasaun ba diplomata sira hodi ba tuir formasaun iha akademia diplomátika Moskovo.
Alende ne’e, Ministru Rúsia ne’e husu ba TL atu hato’o planu ba área saida de’it mak sira prontu atu fó apoiu.
“Ita-nia espresaun ita-nia intensaun ba reforsu kooperasaun bilaterál ne’e bele metin liután no sai hanesan vantajen boot ida mai ita, parte edukasaun Ministru dehan klaramente no diplomatic training mós sira prontu atu simu ita-nia diplomata ba tuir formasaun iha sira-nia akademia diplomátika Moskovo,” Ministru Bendito dehan.
Iha enkontru ne’e, Ministru Bendito, transmite mensajen husi Prezidente-Repúblika, José Ramos Horta ho Primeiru-Ministru, Kay Rala Xanana Gusmão nian ba Ministru Sergey Lavrov kona-ba kestaun entre Rúsia ho Ukránia nian, no husu atu tuur hamutuk halo diálogu hodi hakotu tiha konflitu iha nasaun rua ne’e, nune’e bele lori fali páz no bem-estar ba povu no nasaun.
“Kestaun entre Rúsia ho Ukránia ne’e, tenki tur iha meza halo diálogu entre sira, tanba ne’e konflitu, ita-nia Primeiru-Ministru, Kay Rala Xanana Gusmão, katak, ita bele fahe ita-nia esperiénsia Timor nian kona-ba g7+, liu-liu kona-ba ita-nia servisu no inisiativa ba konsolidasaun estadu direitu demokrátiku, konstrusaun ba páz, konstrusaun estadu, atu bele lori fila-fali normalidade respeita ba estadu direitu demokrátiku ne’e,” nia dehan.
Alende ne’e, Ministru Bendito Freitas mós hato’o lia-menon Xefe Estadu, José Ramos Horta nian ba MNE Rúsia, iha tempu badak, sei hala’o vizita ofisiál ba Moskovo, atubele hametin liután relasaun bilaterál entre Timor-Leste ho Rúsia.
Tanba, Rúsia hanesan nasaun Membru Permanente iha Konsellu Seguransa Nasaun Unida nian hamutuk ho nasaun sira seluk hanesan, Amérika, Xína, França no Inglaterra, tanba ne’e, Timor-Leste nia relasaun bilaterál ho nasaun lima ne’e importante tebes, atubele haree ba substánsia futuru kooperasaun ho sira.
Governante ne’e hatutan, Rúsia apresia ho pozisaun Timor-Leste iha nível multilateralizmu, tanba maski hanesan nasaun ki’ik, maibé, nu’udar mós membru iha Nasaun Unida no iha prosesu hili kandidatura ruma no aprovasaun ba rezolusaun sira.
Jornalista: Hortencio Sanchez
Editór: Florencio Miranda Ximenes




