Top

Governu laiha osan selu funsionáriu to’o dezembru ne’e la loos

Vise-Ministru Asuntu Parlamentár, Adérito Hugo da Costa. Imajen Tatoli/Francisco Sony.

DILI, 30 jullu 2024 (TATOLI)—Vise Ministru ba asuntu Parlamentár, Adérito Hugo da Costa, klarifika ba públiku no deputadu sira iha uma fukun Parlamentu Nasionál (PN) katak, Governu la’ós laiha ona orsamentu iha kategória saláriu vensimentu hodi selu funsionáriu iha ministériu balun to’o iha fulan dezembru ne’e la loos.

Nia dehan, liga ho deklarasaun Ministra Finansa nian iha semana hirak liu ba ne’ebé provoka diskusaun naruk tebes kona-ba jestaun Governu sentrál nian liga ho orsamentu tinan 2024 liuliu kategória saláriu vensimentu.

Deklarasaun ministra ninian akontese iha reuniaun jerál nível nasionál kona-ba jornada Orsamentu Jerál Estadu (OJE) 2025 nian iha Ministériu Finansa, hodi ko’alia kona-ba tetu kálkulu ba alokasaun OJE 2025 ninia nia barómetru mak ezekusaun orsamentu atuál, MF hanesan órgaun sentrál ba jestaun implementasaun orsamentu anuál ninia aprezenta estatístika sira iha meadu orsamentu 2024 nian husi kategória hotu-hotu, inklui ba kategória saláriu vensimentu.

“Iha aprezentasaun bazea ba estatístika Ministériu Finansa nian haree husi liña ministériu sira hotu nia dezempeñu ba kategória saláriu vensimentu, Ministériu Finansa deteta iha indikasaun balun se rekrutamentu iha ministériu balun sei kontinua ho tendénsia ida-ne’e, bele ameasa ba kategória orsamentu saláriu vensimentu ministériu balun iha fim  do ano até dezembru. Iha kontextu ida ne’e mak Ministra hato’o no mídia foti informasaun ne’e sai tiha diskusaun ida boot tebe-tebes. Hanesan fali dehan katak, kategória orsamentu 2024 ba saláriu vensimentu ne’e laiha tiha ona, halo jeneralizasaun ba hanoin ida ho ninia ambiente avaliasaun ba iha tinan klaran ba ezekusaun orsamentu 2024. La’ós dehan katak, orsamentu kategória saláriu vensimentu laiha ona iha dezembru,” Governante ne’e hateten liuhusi reuniaun plenária komisaun permanente iha PN, tersa ne’e.

Nia dehan, MF mak órgaun sentrál ba jestaun monitorizasaun ezekusaun orsamentu nian, iha tinan klaran iha aprezentasaun ba ezekusaun kada liña ministeriál MF alerta tanba, iha inísiu orsamentu 2024 hahú iha rekrutamentu alokasaun orsamentu kada ministériu.

Tanba, nia dehan, laiha membru Governu no kargu xefia ida-ne’ebé bele halo rekrutamentu la kaer ba orsamentu ne’ebé halo ona projesaun no iha aprezentasaun indikasaun ida-ne’e iha mós diskusaun iha jornada orsamentu ho prezensa husi sosiedade sívil, akadémiku no entidade hotu-hotu loke ba públiku kona-ba esplikasaun pontu situasaun ida-ne’e.

Nia dehan, la’ós osan laiha maibé alerta iha tinan klaran ho indikasaun estatísitika ne’ebé kada liña ministériu iha no MF mak halo jestaun mak ne’e pozitivu, alerta no tendénsia rekrutamentu ne’e iha inisíu trimestre dahuluk no daruak tanba orsamentu alokadu, nia halo rekrutamentu no sei la halo liu kálkulu orsamentu ne’ebé prevee ona.

“Tanba ne’e, diskusaun ne’e interesadu, maibé altera ne’e di’ak para ita atu halo jestaun orsamentu ida-ne’ebé rigorozu atu serbi ita-nia povu. Tan ne’e, diskusaun sira-ne’e iha kontinua alerta ba membru Governu hotu ba ezekutivu atu kuidadu uza orsamentu ne’ebé aloka ona, la’ós de’it iha Governu sentrál maibé iha liña ministériu hotu inklui empreza públika, institutu públiku ho prezidente autoridade munisípiu atu haree alerta ne’e ho responsabilidade,” nia dehan.

Nia dehan, tenke haree husi parte pozitivu atu labele halo sai konkluzaun até hatudu Governu ne’e laiha kapasidade, tanba foin iha hela dalan klaran orsamentu nia ezekusaun no Governu kompromete atu halo ezekusaun ho neineik maibé ho kuidadu ba orsamentu ne’ebé alokadu ona.

Orsamentu ne’ebé elabora, liuhusi jornada orsamentu ne’ebé envolve entidade hotu-hotu ho aprovasaun PN, nune’e iha situasaun ida ne’e ezije duni nafatin ba PN liuliu komisaun espesializada sira atu kontinua halo fiskalizasaun ida sériu iha terrenu.

Entretant, iha reuniaun plenária komisaun permanente ne’e, liuhusi deklarasaun polítika bankada FRETILIN, Deputadu Antonio Calau, preokupa foin lalais Ministra Finansa hateten katak Governu Konstitusionál da-sia laiha orsamentu sufisiente atu bele selu funsionáriu sira iha tinan orsamentál 2024 ida-ne’e.

“Deklarasaun ida-ne’e halo ita hakfodak, tanba PN halo ona aprovasaun millaun $478 iha kategória saláriu vensimentu atu bele selu funsionáriu sira durante tinan 2024 nia laran,” nia hateten.

Aleinde ne’e, iha portál tranparánsia hatutu katak to’o iha Jullu 2024, ezekusaun orsamentál husi kategória saláriu vensimentu ida-ne’e foin atinje 49%, katak sei iha osan liu metade ne’ebé seidauk gasta husi kategória orsamentál ida-ne’e.

Jornalista : Nelson de Sousa

Editór        : Cancio Ximenes

Publisidade

Leave a Reply

Latest Post

error: Content is protected !!