Viqueque-oan presiza hametin unidade hodi kontribui ba pás no estabilidade

VIQUEQUE, 29 agostu 2024 (TATOLI)- Veteranu no Prezidente Autoridade Munisípiu (PAM) Viqueque,husu ba populasaun munisípiu Viqueque tomak atu mai hotu partisipa iha serimónia komemorasaun loron Konsulta Populár (30 Agostu 1999 to’o 30 agostu 2024) ba dala-25 ne’ebé sei selebra kada postu administrativu,nune’e bele hametin unidade hodi kontribui pás no estabilidade.

Prezidente Autoridade Munisípiu (PAM) Viqueque, Francisco Cruz S. de Gonzaga Soaresa afirma, Atu hametin unidade, Autoridade munisipál ne’e husu jerasaun foun sira iha munisípiu Viqueque atu banati tuir asuwain sira ne’ebé fó sira-nia aan hodi hetan sakrafisiu to’o rai ida-ne’ehetan ukun rasik an.

“Ukun rasik an la’ós mai sobu malu, baku malu, ,maibé mai ho hanoin ida oinsá ita lori rai ida-ne’e, ita liberta ona patria, agora ita buka detalla maneira jerasaun foun tenke hanoin atu liberta povu tanba ne’e  resposabilidade ita hotu nian. Nune’e husu ba ha’u-nia alin sira atu hametin unidade hodi kontribui ba pas no estabilidade”, katak Prezidente Autoridade ne’e ba jornalista sira iha kna’ar fatin-Viqueque, ohin.

Selebrasaun 30 Agostu ba dala-25 ne’e, nia dehan atu halo reflesaun tanba povu barak mak terus no mate mak Timor-Leste hetan nia independensia.

“Tanba ne’e, iha tinan ida-ne’e ita organiza eventu hodi selebra festa povu nian, povu mak sai na’in ba ukun rasin aan ida-ne’e”, nia afirma.

Ho nune’e, iha munisípiu Viqueque  planea ona atu realiza programa oin-oin hodi joven sira festeza loron Konsulta Populár.

Ba selebrasaun loron konsulta popular ba dala-25 munisípiu Viqueque hili tema ba komemorasaun “Povu mak funu, povu mak terus, povu mak manán funu, povu Eroi bo’ot, ba ukun rasik an”.

Tuir ajenda komemorasaun iha munisípiu Viqueque hodi festeza loron konsulta populár maka hanesan Marsa saúdavel, dada rifa, misa agradesementu no kari ai-funan iha Semitériu Santa Kruz Beloi, palestra iha kampu demokrasia no serimónia resepsaun.

Veteranu husu halo reflesaun

Iha fatin ketak, Veteranu iha munisípiu Viqueque, Domingos Pinto “Mau Rui”, hateten, reflesaun ba loron konsultasaun populár importante tanba ukun rasik an ida-ne’e lori ema mak sosa independénsia jerasaun foun tenke hametin establidade.

“Ita-nia luta ba ukun rasik an ida-ne’e liuhusi prosesu ne’ebé naruk no sofrimentu oi-oin ne’ebé povu Timor Leste enfrenta, ita to’o iha tinan 1999 mosu loron konsulta populár hodi deside destinu ukun rasik an. Maibé molok ita to’o loron konsultasaun populár povu barak lakon vida balun hetan troturasaun (militár Indonézia), ne’ebé ba ukun an ida-ne’e ita lori ema maka sosa. Tanba ne’e ha’u husu ba jerasaun foun sira tenke hametin fiar no pás establidade, iha ita-nia rain”, Hateten Mau Rui, ba Agência Tatoli, iha postu Viqueque Vila, ohin.

Veteranu Mau Lari reafirma, pozisaun veteranu sei servisu hamutuk ho povu no estadu hodi haree povu nian moris no buat ruma maka seidauk di’ak, karik hamutuk hodi hadi’ak.

“Ami veteranu inklina an nafatin ba buat di’ak, kuandu aat ita hamutuk hodi hadi’a. Atu povu agradese ba ita-nia matenek. ita Labele keta-ketak tanba luta ne’e ita hamutuk mak atinji vitória. Tanba ne’e, ita tenke hamutuk hodi hadi’a povu nian moris no dezenvolvimentu”, nia subliña.

Tanba iha faze ukun rasin an ida-ne’e, presiza tau atensaun ba infraestutura báziku, edukasaun, agrikutura no saúde atu povu bele sente ukun rasik.

Nune’e nia dehan, reflesaun loron 30 agustu 1999 atu hateke ba kotuk nune’e hodi projeta ba futuru bazeia ba terus ne’ebé povu senti durante tinan-24.

lha Interativu ne’e sei aborda kona-ba esforsu ba prosesu luta ba ukun rasik-an no povu Timor ezerse nia hodi vota iha loron 30 agustu 1999. Rezultadu konsulta popular iha loron-30 agostus fo sai maioria Timor oan hili referendum ho total rihun 344.50 pursentu 78.50 no rihun 94.388 pursentu 21.50 hili autonómia ba Indonézia.

Jornalista : Vitorino Lopes da Costa

Editór : Florencio Miranda Ximenes