PN hato’o agradesimentu ba Nasaun Unida susesu realiza referendu

DILI, 30 agostu 2024 (TATOLI)-Parlamentu Nasionál (PN) hato’o agradesimentu ba Nasaun Unida, grupu solidariedade no parte sira seluk realiza susesu referendu iha Timor-Leste iha loron 30 fulan agostu 1999.
Deputada bankada CNRT, Aliança Araújo da Conceição, hateten ohin ita hala’o komemorasaun loron Konsulta Populár ba dala-25 (30 agostu 1999-30 agostu 2024) nu’udar momentu oportunu hodi hanoin hikas ba kotuk ba luta ba marsa ita-nia povu, ne’ebé ho kontribuisaun hotu sidadaun nasionál no estranjeiru ne’ebé apoiu hodi hetan solusaun.
Konsulta Populár nu’udar faktu ba aktu ida istória ita-nia povu ninia marsa husi libertasaun, hanesan iha tinan 25 ba kotuk realizasaun susesu hala’o referendu husi Organizasaun Nasaun Unida (ONU) kontribui hodi hakotu konflitu no permite ho forma ne’e povu Timor-Leste reinísia etapa foun ida iha ninia moris no serbisu husi rekonsiliasaun hanesan kompromisu husi ita-nia lideransa sira nu’udar exemplu kontribui ba verdadeira pás iha rejiaun no mundu, no ohin loron ita-nia líder sira kontinua empeña prosesu bo’ot rekonsialiasaun no rekonsialiasaun instrumentu ba entendimentu no garantia ba pás.
“Nune’e, momentu komemorasaun konsulta Populár dala-25 relembra ba ema hotu, boa vontade, tantu funsionáriu internasionál no lokál ne’ebé serbisu iha UNAMET, hanesan grupu solidariedade, jornalista sira iha tinan 1999 ba prosesu organiza hodi realiza Konsulta Populár, nune’e hato’o mós agradesimentu ba INTERFET ho UNTAET, mezmu ho difikuldade oioin konklui prosesu tranzisaun indepedénsia nasionál,’’ Nia hato’o liuhusi deklarasaun polítika iha sesaun solene komemorasaun loron konsulta Populár ba dala-25 (30 agostu 1999-30 agostu 2024), iha sala plenária Parlamentu Nasionál, sesta ne’e.
Agradese mós ba lideransa Sekretáriu Jerál ONU sensibiliza no responsabilidade no konsistense ho ninia obrigasaun nu’udar líder komunidade internasionál maten asesu luta povu Timor-Leste no finalmente tinan 24 realiza referendu ba povu Timor-Leste hodi bele deside livremente ninia futuru.
Deputadu bankada Partidu Demokrátiku (PD), António da Conceição ‘’Kalohan’’, hateten orgulu iha komemorasuan momentu istóriku rekuiñese papél krusiál ne’ebé ONU foti iha prosesu rezolusaun konflitu armadu liuhusi tinan 24 ita-nia rezisténsia kontra invasór.
“ONU exerse papél determinante iha ita-nia kazu, difísil inegável tarefa dezafiante ne’ebé, Ian Martin exerse iha momentu krítiku hanesan reprezentante espesiál Sekretáriu Jerál Nasaun Unidda hodi organiza no realiza referendum iha 1999,’’nia dehan.
Nia dehan, ohin loron nu’udar nasaun ida livre no independente, sente orgullu iha ita-nia líder erói ne’ebé lidera ita-luta prezentemente hamutuk ho ita hanesan Kayrala Xanana Gusmāo nu’udar komandate Ein-Xefe FALINTIL, komandante Taur Matan Ruak ninia kolaborador, no funu na’in Francisco Guterres Lu-Olo no komandante Lere Anan Timor no guerilleiru sira seluk tan.
No orgullu mós iha kampu diplomátiku ezerse husi atuál Prezidente Repúblika, Jose Ramos Horta, no hakarak saúda mós juventude patriota timorense husi organizasaun rezisténsia oioin partisipa ativa iha luta ba indepedénsia, no mós Igreja Katólika defensór pátria sempre ho nia lian profétika defende povu kontra tortura inimigu.
Deputada PLP, Maria Angelina Sarmento, dehan ohin ita komemora loron Konsulta Populár ne’ebé momentu ne’eba povu Timor-Leste exerse ninia direitu autodeterminasaun no hili dalan indepedénsia ho konsulta livre no demokrátika organiza husi Nasaun Unida, timoroan konfiante iha ninia konviksaun deside korajozamente fó pasu ba formasaun Estadu ida soberanu, nu’udar vitória ida ba povu, nasaun ho unidu lori objetivu komún.
Deputadu Bankada FRETILIN, David Ximenes ‘’Mandati’’, hato’o agradese ba xefe UNAMET Yan Marten ne’ebé prezente ho nia ekipa hodi manifesta korajen no abnegasaun ba resguardar aspirasaun husi povu ida ne’e.
Ne’ebé ho lideransa ita-nia iha Nasaun Unida nia oin fundamentál.
Entertantu, sesaun solene komemorasaun loron konsulta Populár ba dala-25 (30 agostu 1999-30 agostu 2024), partisipa husi Sekretáriu Jerál Organizasaun Nasaun Unida (ONU), António Guterres, Prezidente Repúblika, José Ramos Horta, Primeiru Ministru, Kay Rala Xanana Gusmão, membru Governu da-sia, konvidadu espesiál husi rai-liur, korpu dimplomátiku ho konvidadu sira seluk.
Jornalista: Nelson de Sousa
Editór : Cancio Ximenes

