DILI, 08 novembru 2024 (TATOLI)–Forum Organizasaun Naun Governamental Timor-Leste (FONGTIL) ho nia membru sira lansa relatóriu peskiza ba estudante universitariu sira kona-ba estudante sira-ne’ebé la gradua iha tempu naruk ka longu prazu iha ensinu superiór.
Koordenadór membru rede advokasia FONGTIL, Inocencio Xavier, hateten peskiza ne’ebé hala’o iha Universidade Nasionál Timor Lorosa’e, Universidade da Paz, Universidade Dili no Universidade Orientál (UNITAL) ne’e. ekipa koligasaun entrevista ema 140 kompostu husi dosente 70 no estudante livre teoria 70.
Objetivu husi peskiza ida-ne’e atu fonte informasun kredivel ba iha Governu liuliu ensinu superiór no universidade ne’ebé ita halo peskiza ba hodi bele hadi’a sira sistema ba tempu tuir mai.
“Efetividade tempu graduasaun iha nível ensinu superiór, ita hahú ida-ne’e tanba FONGTIL ho nia membru sira observa katak iha nível universidade sira sempre hasoru prosesu ne’ebé naruk hakerek proposta no monografia to’o graduasaun. Entaun FONGTIL ho nia membru sira hakarak hatene tanbasá mak estudante sira lori tempu naruk no matadalan ba imi iha universidade mak laiha hodi ita-boot sira ka vontade husi estundante sira mak laiha no abandona responsabilidade no papel hanesan estudante ka husi universidade mak lá halo papel,” Koordenadór ne’e hateten ba jornalista sira liuhusi konferénsia imprensa,
Estudante balunj to’o tinan 10 sdauk gradua, tanba ne’e FONGTIL hato’o agradesimentu agradese ba iha sosiedade sivil hodi halo peskiza iha universidade haat, atu bele rekomenda ba iha universidade haat, nune’e mós universitariu sira halo nia papel no esforsu sira nia aan, tanba esforsu ba eskola inan aman nian.
“Entaun estudante iha responsabilidade atu responsabiliza no esforsu hodi termina tuir tempu ne’ebé determinadu. Dosente iha fakuldade sira iha papel atu kontrola estudante sira. Impoen regra ne’ebé rigór no buka hatene dezafiu ba estudante sira nian”, nia dehan.
Tuir nia, husi deskobrimentu iha peskiza mak estudante barak liu estudante abandona eskola tanba servisu no ekonomia la suporta, entaun buka servisu no buka osan no balun titulu hakerek monografia sala, entaun lori sira iha tempu naruk la gradua.
Nune’e mós iha kauza abandona eskola, tanba laiha laboratóriu no bibilioteka no infraestrutura universidade la apoia ba estudante sira.
Membru Sindikatu Marítima, Transporte no Komunikadu, Nuno Araújo, hateten peskiza ba iha estudante sira-ne’ebé seidauk gradua ba longu prazu, tanba ne’e mak FONGTIL ho nia membru halo peskiza id- ne’e.
“Iha peskiza ne’e rasik, ami deskobre atendimentu dosente ladún di’ak ba iha estudante. Ami uza métodu kualitativu ba iha peskiza ne’e,” nia dehan.
Peskiza ne’e hetan apoiu finanseiru husi Gabinete Apoiu Sosiedade Sivil hamutuk rihun $4.
Jornalista : Jesuína Xavier
Editór : Cancio Ximenes




