iklan

SOSIEDADE SIVĺL

HAK lansa video tara bandu atu konserva bee-matan

HAK lansa video tara bandu atu konserva bee-matan

Konserva bee-moos hodi hamoris fali bee-matan. Imajen/Mídia PERMATIL.

DILI, 11 novembru 2024 (TATOLI)–Organizasaun Naun Governamentál Asosiasaun HAK lansa video kona-ba konservasaun bee liuhusi kee-debu no serimónia kulturál tara bandu atu konserva bee-matan ba populasaun iha munisipiu Liquiçá no Manufahi.

Objetivu mak oinsá atu hasa’e komunidade nia konsiénsia oinsa sira bele tau-matan ka kuidadu bee-matan sira-ne’ebé iha no tesi ai-horis ne’ebé moris besik bee-matan, hodi nafatin konserva fatin no udan monu-rai bele kaer bee hodi hasa’e volume bee.

“Prosesu ligadu ba konservasaun bee-matan sira-ne’e. mak ida aproximansaun mak tara bandu. Ida-ne’e prátika kultura nian ne’ebé bandu komunidade atu labele tesi aihoris iha abat laran no oho animal, no na’ok rekursu populasaun. Ne’e fiar ida ba iha kultura. Bainhira uza mekanizmu formál ne’e dalaruma ema ladún sente no tauk, entaun ida-ne’e aproximasaun kulturál,” Vise II Asosiasaun HAK, Antoninho de Lima, hateten ba jornalista sira iha Faról.

Nia hateten, iha populasaun sira balun ne’ebé hakarak halo ko’ak kanu bee nian hodi dada rasik bee no estraga ne’ebé fó impaktu ba populasaun balun la asesu ba bee.

Direitu asesu ba bee-moos ne’e direitu ba moris, entaun liuhusi Governu tenke hakonu direitu ne’e no komunidade mós iha direitu no dever hodi kuidadu fó apoiu no konserva bee-matan sira.

“Ita haree iha vídeo ne’e populasaun sira ke’e-debu hodi hamoris bee, atu mantein volume bee iha bailoron no serimonia kultura ne’ebé hatauk liuhusi sansaun sira-ne’ebé fó,” nia dehan.

Progarama ne’e hala’o tanba Asosiasaun HAK servisu hamutuk ho Organizasaun Water Aid hodi hala’o programa ba tara bandu no ke’e-debu iha munisipiu Liquiça no Manufahi.

Iha fatin hanesan, Vise Prezidente Bee Timor-Leste, Zeka Smith, hateten sosiedade sívil sai parseiru ba Governu hodi halao transformasaun ba moris liuhusi asesu ba kanalizasaun bee ba komunidade.

“Ita hotu akompaña atu sosiedade sivil sai parseiru ba Governu, tanba bee ne’e la’ós responsabilidade Governu ka Bee Timor-Leste de’it, maibé responsabilidade ema hotu nian no parseiru sira inklu autoriadade lokál sira,” nia dehan.

Tanba ne’e, nia husu ba autoridade munisipál, postu administrativu, suku no aldeia sira hodi koopera ba programa sira-ne’e atu populasaun sira bele hetan hotu asesu ba bee-moos.

Jornalista : Jesuína Xavier

Editór       : Cancio Ximenes

iklan
iklan

Leave a Reply

iklan
error: Content is protected !!