Orsamentu ba Vise-Primeiru-Ministru ba área Ekonomia rihun $400 aprovadu

DILI, 13 novembru 2024 (TATOLI)—Parlamentu Nasionál (PN), kuarta ne’e, aprova proposta Orsamentu Jerál Estadu (OJE) 2025 ba Vise-Primeiru-Ministru ba área Ekonomia ho montante rihun $400 iha faze espesialidade ho votu afavór 42, kontra 17 no abstensaun tolu (3).
“Dotasaun orsamentu ba Vise-Primeiru-Ministru ba área Ekonomia pasa,” Prezidente Parlamentu Nasionál, Maria Fernanda Lay, fó sai iha debate proposta OJE 2025 faze espesialidade ba loron daruak iha sala plenária PN.
Proposta OJE 2025 ba Vise-Primeiru-Ministru ba área Ekonomia ho montante $400,000 hodi aloka ba saláriu vensimentu $147,577, bens no serbisu $252,423.
Husi orsamentu ne’e sei finansia programa funsionamentu no dezenvolvimentu instituisionál ho sub-programa ida (1) no atividade haat (4).
Entretantu, iha debate espesialidade orsamentu ba Vise-Primeiru-Ministru asuntu Ekonómiku, Deputadu opozisaun FRETILIN, Antonino Bianco, aprezenta proposta atu halo redusaun ba orsamentu Vise Primeiru Ministru nian, hanesan husu atu halo redusaun hotu rihun $400 tanba iha ezekusaun OJE 2024 zero ka la ezekuta.
Nune’e mós, proposta redusaun $37.670 iha títulu Ministeriu Koordenadór asuntu Ekonomiku ho programa funsionamentu no dezenvolvimentu instituisionál refere ba atende reuniaun, no proposta redús $388.822 iha títulu Ministériu Koordenadór asuntu Ekonómiku iha programa funsionamentu no dezenvolvimentu instituisionál, tuir proponente orsamentu husu redús ho objetivu halo poupansa.
Vise-Primeiru-Ministru ba asuntu Ekonómiku, Francisco Kalbuady Lay, apresia proposta sira-ne’e maibé la aseita hotu proposta sira-ne’e tanba orsamentu ne’e por programa prevee ona.
Vise-Primeiru-Ministru asuntu Ekonomika no Ministru Turizmu no Ambiente no Ministru Koordenadór asuntu Ekonomiku ne’e mós klarifika, iha OJE 2024 iha gabinente Vise Primeiru Ministru asuntu Ekonómiku iha rihun $400 la ezekuta ka zero, tanba nia-parte asume pozisaun barak nune’e simu de’it saláriu iha Ministru Turizmu nian.
Maibé, orsamentu ba Vise-Primeiru-Ministru nian ne’e labele ezekuta zero, maibé hafoin halo koordensaun ho parte finansa katak iha 2025 simu de’it saláriu de’it, aloka husi Vise-Primeiru-Ministru nia fatin, nune’e mantein alokasaun orsamentu ba tinan oin hamutuk $400.
Kona-ba reuniaun hanoin hanesan serbisu ne’ebé Ministériu Koordenadór asuntu Ekonómiku kontinua akompaña ba adezaun membru plenu Organizasaun Mundiál Komérsiu (OMK), no agora ba ASEAN, inklui lejislasaun 20 ne’ebé sei lori mai PN kona-ba adezaun ne’ebé presiza kumpre.
Deputada CNRT, Virginia Ana Belo, dehan deputadu sira iha kna’ar atu halo proposta no bele diskute, maibé iha inisíu Governu hato’o Governu mai aprezenta orsamentu por programa.
Nia dehan, kona-ba diversifikasaun ekonómika tuir livru OJE 2025 iha alokasaun millaun $27,9 ba diversifikasaun no liña ministériu sira seluk hanesan MAPPF, SEFOPE no seluk tan hetan alokasaun millaun 100-resin aloka ba ne’ebé maibé koa’lia diverfikasaun ekonomika.
Tanba ne’e, bainhira hakat ba votasaun, proposta sira-ne’e la pasa tanba ho de’it votu afavor 20, kontra 39 no abstensaun tolu (3).
Jornalista : Nelson de Sousa
Editór : Cancio Ximenes

