MNEK sei halo rekrutamentu ba diplomata foun iha 2025

DILI, 14 novembru 2024 (TATOLI)—Ministru Negósiu Estranjeiru no Kooperasaun (MENK), Bendito Freitas, hateten iha proposta Orsamentu Jerál Estadu (OJE) 2025 prevee ona hodi ministériu atu halo rekrutamentu ba funsionáriu diplomata foun iha tinan oin.
Nia dehan, ho lei reforma obrigatóriu ne’ebé aprova ona entaun afeta ba funsionáriu karreira diplomata iha MNEK rasik tanba balun to’o ona idade 60 to’o 65, nune’e urjente atu halo rekrutamentu.
“Proposta ida-ne’e importante tebes, apresia no fó apoiu orsamentu hodi konsolida. Hanoin limite idade reforma afeta karreira dipolmata iha idade 60 no 65, MNEK konsolida instituisaun ne’e hala’o serbisu hodi presiza kuadru kompetente hodi hatán, nesesidade importante tebes atu konsolida rekursu umanu urjénsia atu halo rekrutamentu,” Ministru Bendito hateten iha ámbitu debate proposta OJE 2025 faze espesialidade ba ministériu nian hodi hatan proposta no preokupasaun sira husi Deputadu sira iha sala plenária Parlamentu Nasionál (PN), kinta ne’e.
Iha debate espesilidade proposta OJE 2025 ba MNEK ne’e, Deputada FRETILIN, Lidia Norberta, aprezenta proposta hodi husu MNEK atu halo redusaun millaun $1 ne’ebé tau iha programa funsionamentu no dezenvolvimentu instituisionál verba saláriu vensimentu, husu halo esklaresimentu kona-ba atu halo rekrutamentu funsionáriu 55 ka oinsá, no lolos importante presiza kapasita funsionáriu kuadru instituisaun permanente tanba ko’alia kona-ba adere ba ASEAN, hanoin ida-ne’e importante.
Nune’e, nia hateten, tanba diplomata barak idade avansadu ona, presiza sustenta mákina atu iha kuadru no diplomata kompetente reprezenta nasaun iha mundu diplomásia. Mezmu nune’e, governante ne’e la esplika detallu atu halo rekrutamentu ba funsionáriu na’in-hira iha tinan oin.
Orsamentu ne’e atu haree duni rekrutamentu fuinsionariu foun no formasaun, tanba MNEK hanesan odamatan boot nasaun nian, hanesan iha tinan ne’e, entidade 39 husi xefe estadu, xefe Governu no vizita resente Amu Papa Francisco no líder sira seluk mai Timor-Leste, ida-ne’e iha impaktu atu fó konfiansa Timor-Leste nia polítika esterna.
Aleinde ne’e, nia dehan, reforsa mós dezde kaer ministériu diplomata, karreira ida-ne’e hatudu proporsionalidade rekoñesimentu ba reprezentasaun misaun iha li’ur.
Deputadu FRETILIN, Antoninho Bianco, hateten nia parte hein MNEK bele halo rekrutamentu prosesu rekrutamentu por méritu hodi hala’o serbisu diplomásia.
Deputadu CNRT, Natalino dos Santos, hateten orsamentu ne’e nesesidade tanba ema sempre kestiona kualidade dipolmata iha rai-li’ur.
Deputadu PD, Antonio da Conceição “Kalohan”, hateten MNEK mak Timor-Leste nia odamatan boot presiza tau atensaun atu dignifika nasaun, nesesidade ministériu presiza no kualidade ema iha ne’eba, Timor-Leste mós iha ema di’ak maibé kestaun mak atu halo selesaun di’ak hodi reprezenta nasaun ho kualidade, nune’e iha nesesidade rekrutamentu.
Deputadu FRETILIN, Florentino Ximenes “Sinarai”, preokupa ho Timor-Leste nia diplomata balun ba reprezenta Timor-Leste iha rai-liur lahatene ko’alia inglés.
Deputadu FRETILIN, David Dias Ximenes “Mandati”, presiza fó espasu ba diplomata karreira, tanba ema barak ba hanesan nomeasaun dipomatika, entaun iha ne’e propoin fó valór ba Timor-Leste nia diplomata karreira, fó lai espasu ba sira, se la dzsmotiva.
Jornalista : Nelson de Sousa
Editór : Cancio Ximenes

