DILI, 23 dezembru 2025 (TATOLI)–Arsebispu Arkidioseze Metropolitana Dili, Dom Virgílio Kardeál do Carmo da Silva, SDB, hateten Natál kovida sarani sira hotu atu la’o hamutuk no halo konversaun ba moris foun no dame nian.
Kardeál apela, tinan-tinan bainhira sarani selebra loron boot sira liuliu Natál, Santa Kreda la kolen bolu sarani ida-idak atu hola konsiênsia no fila-fali ba Maroma ba hasoru “Imanuel” katak Maromak ho ita no nia mai hela ho ita.
“Mai ita la’o hamutuk iha kreda ida iha espiritu Sinodu nian, sinodu bispu sira-nian bolu ita la’o hamutuk (komuñaun) partisipasaun no misa. Ita nia batismu mak halo ita sai ida de’it, ita mesak maun-alin, bin no feto iha Kristu Jesus, Natál kovida ita sarani ida-idak atu hakaas aan atu loke luan liután ita-nia tenda (tenda mak ita-nia fuan) ba ema hotu. Fuan ida-ne’ebé boot hatene haraik aan, hatene husu perdua, hatene fó perdua, hatene hakuak ema hotu, hatene harii dame. Natál bolu ita dala ida tan, mai ita la’o hamutuk,” Dom Virgílio hato’o mensajen Natál (25 dezembru 2024) no Tinan Foun (01 janeiru 2025) liu husi konffrensia imprena iha Sede episkopal, Lecidere.
Bainhira família ida iha Natál la’o hamutuk ba igreja ne’e signifika família mak igreja domestika, familia mak knuuk sosiedade nian, familia bainhira forte, sosiedade forte no nasaun forte, nune’e kuidadu ho lafaek ne’ebé hakarak sobu ema-nia familia sira.
“Natál mai ita dame, tanba nia prínsipiu dame nian, Natál lori ksolok mai, amizade ba família no seluk tan. Sé mak inimigu dame nian, sé mak inimigu ksolok, amizade no familia. Ha’u, ema, Maromak halo nia aan kiik no ki’ak sa hanesan ita ema iha buat hotu, sala de’it mak lae. Moris iha animál nia han fatin ne’e sai ai han ba ita. Ida-ne’e mak prezente boot ne’ebé Maromak fó ba umanidade tomak,” nia dehan.
Nia dehan, ‘Jesus Kristu mak ita nia esperansa (Col, 1, 26-27; 1, 1-2)’ no esperansa ne’ebé hala’o iha biban adventu, hetan nia sentidu nakonu, bainhira Jesus tama no hola parte iha ema ida-nia isin no horik ho ema iha ema nia istoria hanesan hakerek iha Jo 1, 14 katak, esperansa ida-ne’ebé mak haklaken fila-fila iha Eukaristia.
“Na’i, ami fó hatene ita-nia mate, ami haklaken ita-nia moris hias, Na’in Jesus hiit aan mai,” nia hateten.
Kristu hiit aan mai husu ema hotu atu halo konversaun husi Maromak falsu sira mundu ohin loron nian, kaan ba isin, osan no poder (Gal 5,19-21) konversaun husi lia-bosok hodi haklaken de’it lia-loos.
Natál tempu atu hadi’a relasaun ho Maromak no maun alin, yanba iha ulan hira liuba amu Papa Francisco fó hanoin liuliu ba joven sira atu hadomi ferik katuas sira, basa sira mak bee-matan matenek nian, hadomi labarik sira basá sira mak futuru rai ida-ne’e nian.
Ba politiku-na’in sira, hadomi povu basa povu mak rikusoii Timor nian no ba padre no relijiozu/a sira mak buka atu moris iha sarani sira-nia le’et.
“Ho ksolok boot hakarak hato’o ha’u-nia boas festas Santu Natál tinan 2024 no Boas entrada tinan 2025 ba sarani timoraon hotu, husi kiik to’o boot, iha rai-laran no iha diásporta, Natál konvida ita atu la’o hamutuk. Iha espiritu sinodu nian nu’udar kreda ida, povu ida Maromak nian iha 2025,” nia tatoli.
Jornlaista : Jesuína Xavier
Editór : Cancio Ximenes
