VIQUEQUE, 30 janeiru 2025 (TATOLI)—Xefe suku Matahoi, postu administrativu Uatulari, munisípiu Viqueque, António Amaral, husu Ministériu Aagrikultura, Pekuária, Peska no Floresta (MAPPF) koloka pesoál saúde animál hodi fó tratamentu ba komunidadeaninmál liuliu manu-haki’ak ne’ebé daudaun ne’e moras no mate barak.
“Iha janeiru, komunidade suku Matahoi sira-nia manu haki’ak komesa moras no balu mate hotu ona, maibé laiha prevensaun ruma. Tanba ne’e ha’u MAPPF se bele koloka ona pesoál saúde animál mai postu Uatulari hodi halo prevensaun ba manu sira-ne’e moras no mate. Ita-nia komunidade balun depende ba manu hodi sustenta ba sira-nia nesesidade loro-loron nian,” Antonio Amarál hateten ba jornalista sira iha suku Matahoi, ohin.
Nia relata, manu ne’ebé moras ne’e akontese iha suku Matahoi iha aldeia sira iha vila, komunidade balu nia manu-haki’ak mate hotu no sira hato’o ba autoridade maibé pesoál saúde animál laiha oinsá mak atu fó tratamentu.
” Komunidade mai hato’o ba ha’u, maibé ita hato’o ba sé mak fó tratamentu. Iha tinan kotuk, pesoál saúde animál ne’ebé koloka iha postu Uatulari ne’e, maibé sira kontratu hotu iha 31 dezembru 2024 ne’ebé la servisu ona. Ha’u husu agradese ba jornalista tanba mai ami-nia suku hodi relata ami-nia komunidade nia preokupasaun kona-ba peste ne’ebé halo manu mate. Oportunidade ida-ne’e, ha’u hakarak husu ba ministériu, se bele rekruta pesoál saúde hodi koloka iha ne’e atende komunidade nia animal,” nia dehan.
Iha fatin hanesan, reprezentante komunidade suku Matahoi, Agustinho Pereira, sente triste tanba peste manu nian kona sira-nia manu haki’ak mate derrepente de’it, nune’e manu ne’ebé nia haki’ak oras ne’e mate hotu ona.
“Ami-nia manu-haki’ak moras kona, ne’ebé mate hotu. Laiha ida mak moris tanba ami-nia manu-haki’ak hamutuk 15 mate hotu. Tanba moras ne’e kona kois de’it, lakle’ur mate. Presiza halo prevensaun husi parte saúde animál sira mak hatene hodi fó tratamentu ba komunidade ne’ebé haki’ak manu,” nia hateten.
Komunidade ne’ebé sira-nia manu-haki’ak mate hanesan komunidade suku Matahoi husi aldeia Uanima, Antonio da Silva nia manu-haki’ak mate 20, Komunidade aldeia Uasufa, Agostinho Pereira nia manu haki’ak mate hamutuk 15 no komuidade husi Uasufa, ho naran Loron, ninia manu-haki’ak mate tolu (3).
Iha fatin seluk, eis pesoál saúde animál, Alipio Saldanha, haktuir, agora labele fó atendementu ba komunidade sira ne’ebé manu moras tanba kontratu ramata iha 31 dezembru ne’ebé seidauk asina kontratu.
“Komunidade nia manu-haki’ak agora moras no balun mate ona, ne’ebé fó hatene ha’u maibé ami-nia kontratu ramata iha tinan kontuk, iha 31 dezembru. Nune’e, agora ami seidauk asina fila-fali ne’e, ami labele atende komunidade nia preokupasaun manu-haki’ak moras sira,” nia hateten.
Hatán ba prekupasaun ne’e Koordenadór extensionista postu Uatulari, Francisco Tilman Belo, hateten daudaun ne’e seidauk iha autorizasaun husi ministériu, nune’e mós ai-moruk sei iha hodi atende ba komunidade sira-nia manu-haki’ak ne’ebé moras no mate sira.
“Pesoál saúde animál iha Uatulari hamutuk na’in-tolu (3) maibé sira kontratu ramata ona, to’o agora sira seidauk asina kontratu hodi fó atendiemnentu ba ita-nia komunidade nia manu-haki’ak ne’ebé moras no mate. Depois ai-moruk mós seidauk distribu mai iha postu Uatulari ne’e,” nia hateten.
Jornalista : Vitorino Lopes da Costa
Editór : Cancio Ximenes




