iklan

KOVALIMA, POLÍTIKA

Autoridade Covalima prontu simu desentralizasaun administrativa no podér lokál

Autoridade Covalima prontu simu desentralizasaun administrativa no podér lokál

Prezidente Autoridade Munisípiu (PAM), Covalima, Miguel Armada Cardoso. Imajen TATOLI/Celestina Teles

COVALIMA,  05 fevereiru 2025 (TATOLI)- Prezidente Autoridade Munisípiu Covalima, Miguel Armada Cardoso dehan, Autoridade Munisípiu Covalima prontu ona simu implementasaun polítika desentralizasaun administrativa no podér lokál.

Autoridade Covalima ne’e esplika, daudaun-ne’e Governu sentrál fó ona kompeténsia ba munisípiu, iha pilar tolu  mak hanesan pilár Administrasaun, Finansa ho pilár Patrimóniu no Lojistika, maibé seidauk fó kompeténsia kona-ba polítika.

“Ita-nia preparasaun di’ak hodi  hein atu  implementa dezentralizasaun administrasaun no podér lokál, durante-ne’e la’o mak hodi  hala’o reuniaun konsellu suku, Konsellu Koordenasaun Munisipál no prepara profile munisípiu no planu estratéjiku Dezenvolvimentu Munisipál”, Miguel Armada Cardoso,  informa ba TATOLI,  iha  AMC, ohin.

Razaun  Covalima  prontu ona  atu simu  dezentralizasaun administrativa no podér lokál,  tanba prense ona  rekezitu balun mak hanesan  kompleta  estrutura no  númeru populasaun bazeia ba dadus husi  Diretora servisu munisipál  ONG , Covalima  iha-nia  populasaun hamutuk,  rihun 89-resin, haree ba rekursu umanu no rekursu naturál.

“Ita kompleta estrutura  Sekretáriu Munisipál, diretór servisu Munisipál hanesan tékniku dirijente másimu hanesan autoridade halo planu no jestaun hodi orienta ba  servisu hotu bazeia ba dekretu-lei númeru 84/ 3023 no diploma ministeriál 85/2023”, nia dehan

Polítika implementa podér lokál no desentralizasaun administrativa  haree ba   rekursu naturál   Covalima mak mina rai maran no rai poténsial ba agrikultura atu hasa’e produsaun natar, iha suku Raimea ne’ebé konsege kultiva ona ektare 1900 no  seidauk halo kultivasaun 1800 .

Atu kontribui reseita iha munisípiu, foin lalais halo ona lansamentu asina akordu ho Malázia kona-ba aviaun rua atu halo sirkulasaun iha aero portu Covalima  presiza kria kondisaun, reseita seluk mai husi fronteira mota masin , turizmu komunitária, istóriku no relijiozu, presiza mós hadi’a infraestrutura estrada rurál,  tanba orsamentu la to’o presiza submete karta ba Ministériu Obra no Públika (MOP).

Orsamentu 2025 ne’ebé Governu sentrál koloka mai iha munisípiu Covalima ki’ik ne’ebé hodi fahe ba kategória sira hanesan, Saláriu no vensimentu, bens  no servisu, transferénsia públika, kapitál menór no kapitál dezenvolvimentu.

“Ita-nia orsamentu ne’ebé ita prepara iha 2025 ne’e hamutuk $ 8,293,634 orsamentu ne’ebé ki’ik hodi fahe ba kategória saláriu no vensimentu $ 2,695,872, Bens Servisu $ 8,351.30, Transferénsia Públika $3,765.758, kapitál menór $ 150.000 no kapitál Dezenvolvimentu $ 8,468.74.

OJE 2025 ne’e,  autoridade  Covalima fó prióridade ba setór agrikultura, tanba atu minimiza importasaun, atu hasa’e produsaun hare iha rai-laran, presiza kria kondisaun hodi identifika mapamentu área  potensiál, atu hasa’e produsaun hare iha Suku  Raimea postu Zumalai, Suku Beco no Suai Loro husi postu administrativu Suai no sira seluk maibé presiza hadi’a irrigasaun.

Atu hasa’e produsaun iha Covalima presiza kria kondisaun no halo revolusaun mentál ba komunidade tanba munisípiu iha tratór unidade 31 ne’ebé daudaun ne’e 27 mak di’ak, hand-tractor, iha makina kuda haree no ko’a hare.

Tanba ne’e presiza identifika sidadaun sira ho idade hahú 18 to’o 35,  haree idade produtivu la halo to’os no halai natar maibé daudaun ne’e mentalidade hein hakarak simu osan de’it.

“Orsamentu ne’ebé la sufisente mai ita tanba ita-nia mehi aas maibé orsamentu la sufisente  ba ita tanba  munisípiu elobora Planu Asaun Anuál ( PAA) maibé nasionál mak deside  bazeia ba totál populasaun no haree mós ezekusaun orsamentu sira. Iha 2024 mundansa estrutura dala barak ezekusaun tarde, maibé  ezekusaun OJE 2024  atinji  80% nune’e OJE 2025 ezekuta ho di’ak liután,” nia hateten.

 

Jornalista: Celestina Teles

Editór: Rafael Ximenes de  A. Belo

iklan
iklan

Leave a Reply

iklan
error: Content is protected !!