COVALIMA, 05 fevereiru 2025 (TATOLI)- Prezidente Autoridade Munisípiu Covalima, Miguel Armada Cardoso dehan, Autoridade Munisípiu Covalima prontu ona simu implementasaun polítika desentralizasaun administrativa no podér lokál.
Autoridade Covalima ne’e esplika, daudaun-ne’e Governu sentrál fó ona kompeténsia ba munisípiu, iha pilar tolu mak hanesan pilár Administrasaun, Finansa ho pilár Patrimóniu no Lojistika, maibé seidauk fó kompeténsia kona-ba polítika.
“Ita-nia preparasaun di’ak hodi hein atu implementa dezentralizasaun administrasaun no podér lokál, durante-ne’e la’o mak hodi hala’o reuniaun konsellu suku, Konsellu Koordenasaun Munisipál no prepara profile munisípiu no planu estratéjiku Dezenvolvimentu Munisipál”, Miguel Armada Cardoso, informa ba TATOLI, iha AMC, ohin.
Razaun Covalima prontu ona atu simu dezentralizasaun administrativa no podér lokál, tanba prense ona rekezitu balun mak hanesan kompleta estrutura no númeru populasaun bazeia ba dadus husi Diretora servisu munisipál ONG , Covalima iha-nia populasaun hamutuk, rihun 89-resin, haree ba rekursu umanu no rekursu naturál.
“Ita kompleta estrutura Sekretáriu Munisipál, diretór servisu Munisipál hanesan tékniku dirijente másimu hanesan autoridade halo planu no jestaun hodi orienta ba servisu hotu bazeia ba dekretu-lei númeru 84/ 3023 no diploma ministeriál 85/2023”, nia dehan
Polítika implementa podér lokál no desentralizasaun administrativa haree ba rekursu naturál Covalima mak mina rai maran no rai poténsial ba agrikultura atu hasa’e produsaun natar, iha suku Raimea ne’ebé konsege kultiva ona ektare 1900 no seidauk halo kultivasaun 1800 .
Atu kontribui reseita iha munisípiu, foin lalais halo ona lansamentu asina akordu ho Malázia kona-ba aviaun rua atu halo sirkulasaun iha aero portu Covalima presiza kria kondisaun, reseita seluk mai husi fronteira mota masin , turizmu komunitária, istóriku no relijiozu, presiza mós hadi’a infraestrutura estrada rurál, tanba orsamentu la to’o presiza submete karta ba Ministériu Obra no Públika (MOP).
Orsamentu 2025 ne’ebé Governu sentrál koloka mai iha munisípiu Covalima ki’ik ne’ebé hodi fahe ba kategória sira hanesan, Saláriu no vensimentu, bens no servisu, transferénsia públika, kapitál menór no kapitál dezenvolvimentu.
“Ita-nia orsamentu ne’ebé ita prepara iha 2025 ne’e hamutuk $ 8,293,634 orsamentu ne’ebé ki’ik hodi fahe ba kategória saláriu no vensimentu $ 2,695,872, Bens Servisu $ 8,351.30, Transferénsia Públika $3,765.758, kapitál menór $ 150.000 no kapitál Dezenvolvimentu $ 8,468.74.
OJE 2025 ne’e, autoridade Covalima fó prióridade ba setór agrikultura, tanba atu minimiza importasaun, atu hasa’e produsaun hare iha rai-laran, presiza kria kondisaun hodi identifika mapamentu área potensiál, atu hasa’e produsaun hare iha Suku Raimea postu Zumalai, Suku Beco no Suai Loro husi postu administrativu Suai no sira seluk maibé presiza hadi’a irrigasaun.
Atu hasa’e produsaun iha Covalima presiza kria kondisaun no halo revolusaun mentál ba komunidade tanba munisípiu iha tratór unidade 31 ne’ebé daudaun ne’e 27 mak di’ak, hand-tractor, iha makina kuda haree no ko’a hare.
Tanba ne’e presiza identifika sidadaun sira ho idade hahú 18 to’o 35, haree idade produtivu la halo to’os no halai natar maibé daudaun ne’e mentalidade hein hakarak simu osan de’it.
“Orsamentu ne’ebé la sufisente mai ita tanba ita-nia mehi aas maibé orsamentu la sufisente ba ita tanba munisípiu elobora Planu Asaun Anuál ( PAA) maibé nasionál mak deside bazeia ba totál populasaun no haree mós ezekusaun orsamentu sira. Iha 2024 mundansa estrutura dala barak ezekusaun tarde, maibé ezekusaun OJE 2024 atinji 80% nune’e OJE 2025 ezekuta ho di’ak liután,” nia hateten.
Jornalista: Celestina Teles
Editór: Rafael Ximenes de A. Belo




