KOVALIMA, 12 Fevereiru 2025 (TATOLI) – Sekretáriu Estadu Asuntu Toponímia no Organizasaun Urbana (SEATOU) ho ekipa hamutuk ho Autoridade Munisípiu Covalima lidera ekipa tau estaka hodi alarga estrada asesu ba fatin perfurasaun mina Feto Kmaus II, iha Suku Debos, Postu administrativu Suai, Munisípiu Kovalima.
Ekipa husi nasionál lideradu hosi Sekretáriu Estadu Asuntu Toponímia no Organizasaun Urbana, Germano Santa Brites Dias, kompostu husi Ministériu Petróleu Rekursu Minerál hamutuk ho Prezidente Autoridade Covalima ho nia estrutura tomak akompaña servisu alargamentu estrada ba fatin perfurasaun.
Sekretáriu Estadu SEATOU, Germano Santa Brites esplika , molok atu halo servisu atu alarga estrada ho prosesu ne’ebé naruk, iha 2023 ekipa husi nasionál no estrutura tomak hamutuk ho ANPM no autoridade Kovalima konvoka enkontru ho rai-na’in sira.
“Ita bele hetan fatin hodi oferese ba empreza Timor Resources atubele halo perfurasaun. Situasaun la’o kedas iha tinan kotuk hodi fó oportunidae ba komunidade afetadu iha 4 Janeiru atu hala’o maibé estende tan tanba ANPM iha tempu hodi konvida SEATOU ho nia ekipa ho Autoridade Kovalima ohin ita tau ona estaka hodi loke estrada”, Germano Santa Brites Dias dehan ba jornalista sira, iha Kovalima, ohin.
Ekipa husi Nasionál mai iha Kovalima hodi halo alargamenu estrada tanba atu fasilita servisu ba empreza Timor Resources (TR), atu labele perde (lakon) tempu tanba perfurasaun mina ne’e ba povu Timor-Leste tomak.
“Kona-ba estrada ami fiar alargamentu hahú ona bazea ba tékniku husi Timor Resources estrada prosesu atu oinsá entrega ba Autoridade Nasionál Petróleru halo koordenasaun nune’e bele hahú ona perfurasaun”, nia dehan.
Prezidente Autoridade Munisípiu (PAM), Kovalima reforsa, durante ne’e autoridade Kovalima halo aprosimasaun ho komunidade na’in ba rai ne’ebé hatudu sinál pozitivu tanba na’in ba rai sira koopera kona-ba tékniku
“Ita-nia Terra no Propiedade Kovalima mak haree kona-ba rai no kona-ba ai-horis ida-ne’e Floresta Kovalima mak haree hodi halo lavantamentu dadus no seluktan idane’e servisu husi tékniku sira ha’u fiar hamutuk ANP ho prezensa SEATOU nia rezultadu ohin ita la’o,”
Vise-prezidente ANP, Quintino Perreira Bere, reforsa, Autoridade Nasionál Petroléu mak regula indústria mina no Gás iha rai-maran no tasi-laran, nune’e ANP mak simu proposta husi Timor-Resources katak atu uza fatin hodi halo tan perfurasaun.
“ANP mak fasilita prosesu tomak hodi apoiu Autoridade Kovalima ho ekipa hodi organiza durante ne’e hala’o enkontru ho na’in ba rai hahú 2023-2024 hetan difikuldade ANP konvida SEATOU hodi fó apoiu ba autoridade munisípiu Kovalima”, nia esplika.
ANP sai hanesan fasilitadór husi empreza Timor Resources nune’e sira bele hetan asesu livre hanesan , atu asesu estrada no fatin perfurasaun ho livre nune’e empreza Timor Resources bele hala’o servisu halo perfurasaun posu Feto Kmaus II hanesan kontinuasaun perfurasaun husi posu Feto kmaus I, Liurai no Lafaek
“Ita espera perfurasaun bele lori rezultadu komersiál nune’e ita bele hahú tama iha dezenvolvimentu mina no g’as ne’ebé ita iha. Kovalima riku ho mina no gás prosesu liberta rai loos ona ba oin hahú aterru nune’e bele lori ona ekipamentu atu prepara halo perfurasaun”, nia dehan.
Prosesu atu halo perfurasaun bainhira lori ekipamentu tama mai movimentu hahú makaas nune’e halo alargamentu estrada no iha fatin ne’ebé seguru ba ema ,ba labarik no seguru halo movimentu ba perfurasaun.
Loke estrada atu halo movimentu asesu ba perfursaun mina feto Kmaus II ho luan metru neen maibé ekipa husi SEATOU sujere atu loke tan estrada husi metru neen ba metru ualu no ai-horis sira ne’e presiza atu halo ajustamentu.
Bazea levantamentu dadus husi Floresta Kovalima rejista komunidade afetadu uma-kain hitu nia ai-horis hanesan Mahuni huun 144, ai-teka 46 no nuu huun 36.
Alende levantamentu dadus husi Terras no Propierade Kovalima Ekipa loke estrada estatutu rai privadu ne’ebé bazea ba levantamentu dadus estrada luan metru neen no naruk 106 husi estrada boot asesu ba perfurasaun Feto Kmaus II.
Jornalista:Celestina Teles
Editór :Rafael Ximenes de A. Belo




