iklan

INTERNASIONÁL, HEADLINE

Timor-Leste nia prezensa iha Reuniaun ADMM hanesan etapa hodi hakat ba ASEAN

Timor-Leste nia prezensa iha Reuniaun ADMM hanesan etapa hodi hakat ba ASEAN

Ministru Defeza Timor-Leste, Donaciano Costa Gomes ‘Pedro Klamar Fuik’ wainhira partisipa iha Reuniaun Ministru Defeza ASEAN 2025 (ADMM - English) ne’ebé hala’o iha loron 25 - 26 Fevereiru 2025. Imajen Media MD

PENANG, 26 fevereiru 2025 (TATOLI)– Ministru Defeza Timor-Leste, Donaciano Costa Gomes ‘Pedro Klamar Fuik’ hateten prezensa Timor-Leste nian iha Reuniaun Ministru Defeza ASEAN 2025 (ADMM – sigla Inglés) ne’ebé hala’o iha loron 25 – 26 Fevereiru 2025 ne’e hanesan etapa hodi sai membru ASEAN.

Ministru Donaciano hato’o ne’e ba jornalista hafoin remata inkontru bilateral ho Ministru Defeza Laos PDR, Khamlieng Outhakaisone iha Hotel Shangri-La Rasa, Penang Malázia, kuarta (26/02/2025).

“Ha’u hakarak atu komunika katak Timor-Leste iha previleziu ida atu partisipa iha enkontru ASEAN nian konaba Ministru Defeza no enkontru ne’e sira bolu Retreat ADMM,” tenik Ministru Donaciano.

Nia esplika, objetivu husi enkontru ne’e atu kombina rekomendasaun no ajenda sira ne’ebé atu prepara iha enkontru ADMM tuir mai iha fulan Novembru 2025.

Pedro Klamar Fuik hateten katak nu’udar nasaun observadór, Timor-Leste nia prezensa iha enkontru anuál ne’e hatudu nia determinasaun atu ativu hodi mantein pás no estabilidade rejionál, nune’e mós hametin relasaun defeza ho nasaun ASEAN sira seluk.

“Iha ne’e sira la halo avaliasaun ba Ministériu Defeza ka área pilár defeza no seguransa oinsá bele tama iha ASEAN, maibé bilateralmente, sira rasik hateten katak la presiza, husu ba Timor Leste orienta nia tuir road map ne’ebé iha tanba naturalmente TL iha hela prosesu dezenvolvimentu nasaun nian, presiza integra no lori TL ba ASEAN depois ajuda TL ba nia dezenvolvimentu rasik,” nia esplika.

Nu’udar nasaun foin ukun-an, Timor-Leste haree enkontru ne’e hanesan oportunidade osan-mean ida atu habelar rede sira no aprofunda diálogu kona-ba asuntu seguransa oioin ne’ebé relevante ba rejiaun ne’e.

Tuir nia, ho resposta ne’ebé pozitivu husi kada pilar defeza no seguransa, inklui Timor-Leste iha ASEAN sei sai oportunidade atu realiza mehi nasaun ne’e nian atu sai membru ASEAN ba dala 11.

“Importante liu mak ita hotu presiza hatene katak kuandu pilar defeza no seguransa defeza mak fo opiniaun konaba adezaun rai ida nian ba iha grupu hanesan ASEAN, ne’e importante tebes tanba depois involvimentu husi areas pilares seluk ekonomiku, kultura, mais defeza esensial uma vez sira konkorda ona ida ne’e ajuda tebes oinsa TL nia adezaun ba ASEAN,” dehan Ministru Donaciano.

Parte seluk, Ministru Defeza Malázia, Dato’ Seri Mohamed Khaled Bin Nordin, ne’ebé hanesan Prezidente ADMM, hateten katak Timor-Leste nia prezensa iha enkontru ne’e sei sai hanesan oportunidade ida ba nasaun atu harii kapasidade molok sai membru ofisiál.

“Sim, iha kazu ida-ne’e hanesan espozisaun ida ba Timor-Leste tanba ita hatene Timor-Leste halo parte iha ASEAN, eseptu katak ita sorumutu de’it iha tempu loloos para Timor-Leste bele sai membru no klaru liuhusi partisipasaun direta ida-ne’e no ita-boot sira sei iha oportunidade atu harii kapasidade. Nune’e bainhira sai totalmente membru ASEAN, prontu ona no sei laiha obstákulu boot entre nasaun membru ASEAN ho Timor-Leste,” nia haktuir.

Retiru ADMM 2025 hala’o iha ambiente ida ne’ebé la formál liu, hodi fó espasu ba nasaun membru ASEAN no observadór sira atu diskute dezafiu no oportunidade sira iha kooperasaun defeza nian.

Retiru Ministru Defeza ASEAN (ADMM) 2025 ne’ebé hala’o iha Ilha Pinang, Malázia hetan partisipasaun husi delegadu liu 150 husi nasaun membru ASEAN 10, no Sekretariadu ASEAN inklui Timor-Leste.

 Repórter : Cidalia Fatima

Editora    : Armandina Moniz

 

iklan
iklan

Leave a Reply

iklan
error: Content is protected !!