Top

Governu no StreamTec Solution asina akordu ba dezeñu dada kadoras mai Natarbora

Ministru Petróleu no Rekursu Minerál, Francisco Monteiro, no reprezentante StreamTec Solution AG, Georg Nowack no Offishore Construction Manager, Richard Taylor, asina akordu kooperasaun serbisu atu dezenvolve kadoras husi Tasi Timór mai Natarbora, iha salaun Maubara Room, Timor Plaza, segunda (12/05). Foto Tatoli/Francisco Sony

DILI, 12 Maiu 2025 (TATOLI) – Ministériu Petróleu no Rekursu Minierál (MPRM) asina akordu kooperasaun ho empreza StreamTec Solution AG, husi Suísa, hodi halo dezeñu detalladu ba dada kadoras ka pipeline husi kampu Chuditch, besik Bayu-Undan, mai Natarbora.

Iha ámbitu ne’e, Timor GAP asina mós akordu ho empreza husi Suísa ne’e no joint venture shareholders ba kooperasaun serbisu iha futuru estabelesimentu empreza ho naran StreamTec Timor-Leste Pipeline Co, Lda.

Iha akordu ne’e, empreza StreamTec Timor-Leste sei iha partisipasaun 70% no StreamTec Solution AG 30%, ne’ebé sei responsabiliza ba promosaun, operasaun no manutensaun ba kadoras highway (rede kadoras ho distánsia dook hodi transporta gás naturál) husi área besik Bayu Undan (Chuditch) bá Natarbora.

Konseitu kriasaun empreza StreamTec Timor-Leste Pipeline, Co hanesan estratejia lójika, kriativu no komersiál ne’ebé sei estimula dezenvolvimentu iha kosta súl Timor-Leste nian, tanba permite kanalizasaun gás husi tasi Timór bá Natarbora.

Ministru Petróleu no Rekursu Minerál, Francisco Monteiro, esplika katak produsaun iha kampu Bayu-Undan tun daudaun, no analiza iha posibilidade atu taka kampu ne’e relasiona ho konstranjimentu komersiál iha Austrália, hodi la posibilita esportasaun gás bá Austrália. Tanba ne’e, sei dezenvolve gazodutu husi rezerva ezistente hodi kontinua halo investimentu ho kombinasaun ho kampu Chuditch, nune’e bele apoia dezenvolvimentu kosta Súl.

Ministru Petróleu no Rekursu Minerál, Francisco Monteiro. Foto Tatoli/Francisco Sony

“Daudaun ita foku hela ba Bayu-Undan nian, maski produsaun tun daudaun ona, nia rezerva seidauk hotu. Entaun, iha posibilidade se ita taka tiha Bayu-Undan ka produsaun agora gás bá Austrália taka tiha, ita sei dezenvolve kadoras ida para rezerva iha hela ne’ebá, ita lori mai norte”, Francisco Monteiro hateten iha Timor Plaza, ohin.

Governante ne’e esplika katak kona-ba dezeñu detalladu ne’e bele finaliza entre tinan ida ho balun to’o rua no iha prosesu preparasaun dezeñu ba kadoras, sei iha estudu konjuntu ne’ebé sei envolve ativamente timoroan sira hodi manán abilidade téknika ba operasaun no manutensaun kadoras iha futuru.

Governu aloka millaun $2-resin ba dezeñu no agora iha hela prosesu detail marine survey, ne’ebé la’os kobre de’it ba Bayu-Undan nian, maibé mós ba Greater Sunrise. “Aban bainrua halo konkursu públiku, ita bele ko’alia [to’o] millaun $15 ba leten”, dehan.

“Ida-ne’e ita hahú investe daudaun ona, la depende ba Woodside ka sira seluk ne’ebé hakarak lori pipa ne’e mai, maibé Timor-Leste hahú esforsu sira hotu atu lori pipa ne’e mai”, realsa.

Governante ne’e esplika razaun Governu hili empreza StreamTec husi Suísa, tanba antes ne’e kompañia referida envolve ona iha estudu kona-ba dada kadoras husi Greater Sunrise mai Timor-Leste no hakarak hametin parseria ba kontinuasaun husi dezenvolvimentu ba Bayu-Undan no projeta ba dezenvolvimentu Greater Sunrise.

Iha fatin hanesan, Prezidente Timor GAP, Rui Gomes, hateten akordu ne’ebé Timor GAP asina bolu naran shareholder agreement ne’e hodi fahe partisipasaun iha empreza StreamTec Pipeline Timor-Leste, ne’ebé sei estabelese.

“Objetivu harii empreza atu hahú ona serbisu, halo dezeñu detallu hotu ba instalasaun aban bainrua [bainhira] halo operasaun no manutensaun. Agora, foku ba pipeline ka kadoras ida husi Bayu-Undan mai Natarbora hotu la’o tiha mak ita haree fali ba kadoras seluk”, dehan.

Reprezentante StreamTec Solution AG, George Nowack. Imajen Tatoli/Francisco Sony

Iha fatin hanesan, reprezentante StreamTec AG Solution, Georg Nowack, hateten akordu kooperasaun ida-ne’e hodi hahú serbisu hamutuk ho Timor GAP dezenvolve kadoras no ida-ne’e sai hanesan susesu boot ba povu Timor- Leste.

Nia aprezenta mós esperiénsia markante empreza nian iha instalasaun kadoras iha Nord Stream pipeline system entre Alemaña no Rúsia, ne’ebé prevee finaliza iha tinan neen, maibé empreza konklui iha tinan rua nia laran.

Jornalista: Arminda Fonseca

Editora: Maria Auxiliadora

Publisidade

Leave a Reply

Latest Post

Sponsored
error: Content is protected !!