KOVALIMA, 15 Maiu 2025 (TATOLI) – Inspesaun husi Servisu munisipál Edukasaun Kovalima halo ona investigasaun ba kazu profesór baku alunu Leonel Messi iha Eskola Sekundáriu Jerál Públiku (SJP), Suai.
Superintendente Inspesaun Servisu Edukasaun Munisípiu Kovalima, Jacinto do Carmo, esplika katak Manorin baku alunu ne’e, akontese iha loron 13 Maiu ne’e iha eskola SJP.
“Relasiona profesór baku alunu ha’u ho inspetór na’in-rua halo ona investigasaun. Iha investigasaun, ha’u bolu alunu vítima nia kolega na’in-rua alunu ho naran Elfilitu maibé nia kolega seluk seidauk tanba dadeer ba eskola tarde no alunu vítima mós seidauk halo investigasaun tanba la tama eskola”, Jacinto do Carmo, informa ba TATOLI, iha Santa Rosa, ohin.
Notísia relevante:Leonel Messi hetan baku iha ESP Suai, família lamenta
Dirijente Inspesaun informa katak iha prosesu investigasaun inspesaun sira bolu alunu na’in-haat maibé foin konsege bolu na’in-ida, rua seluk seidauk bolu ho alunu vítima tama eskola tanba moras nia seidauk tama eskola.
“Ami halo investigasaun hodi bolu alunu sira maibé alunu Delfilito mak iha alunu na’in-rua seluk bazeia ba informasaun tama eskola tarde nune’e sira la tuir prosesu aprendijazen. Tuir halo investigasaun ho nia kolega iha klase ida, deklara la’ós dudu maibé baku alunu sira mak hanesan Leonel, Delfilito, Marina ho Equinivia”, nia relata.
Alunu na’in-haat ne’e profesór baku Delfiliti iha kanuruk dala ida, Leonel baku dala tolu nia la monu normál hela hafoin fó morál sai husi janela se mak tula la hatene to’o interna (baixa) iha ospitál.
Bazeia investigasaun informasaun ne’ebé mak rekolla husi nia kolega katak hafoin baku Leonel no tebe kadeira ho meza nia sai husi janela no eskola la hatene alunu sai semak ba foti lori ba ospitál.
“Iha prosesu investigasaun atu hetan solusaun, ami tenke submete relatóriu ba inspesaun jerál Ministériu Edukasaun mak bele foti desizaun maibé iha munisípiu submete de’it relatóriu tanba lei númeru hira ha’u la lembra ne’ebé la autoriza manorin atu baku alunu sira iha eskola”, nia dehan.
Entretantu, iha Dekretu Governu Nú. 29/2017 loron 12 fulan-jullu, aprova Regulamentu kona-ba Dixiplina ba Pesoál Dosente no Naun-Dosente husi Estabelesimentu Eskolár sira (Regulamento de Disciplina do Pessoal Docente e Não Docente dos Estabelecimentos Escolares), estabelese protesaun ba estudante sira hasoru forma violénsia hotu-hotu, inklui kastigu korporál no psikolójiku, no promove ambiente eskolár ne’ebé saudavel no bazeia ba respeitu psíkiku no psíkiku ba malu.
Iha pájina 1257 husi Dekretu Governu ne’e (https://www.mj.gov.tl/jornal/public/docs/2017/serie_1/SERIE_I_NO_27.pdf) inkluzivamente iha artigu 4.o (Prinsípiu sira) deskreve:
- Diploma ida-ne’e regula tuir prinsípiu no imperativu sira konstante sira husi instrumentu internasionál no nasionál sira lei atuál sira ne’ebé relasiona ho direitu labarik nian, ba objetivu sira husi Lei Matadalan no Baze sira Edukasaun nian no husi rejime ne’ebé aplikavel ba administrasaun públika no pesoál dosente no la’ós dosente sira husi estabelesimentu eskola nian.
- Prinsípiu sira ne’ebé regula diploma ne’e, liuliu, hanesan tuirmai ne’e:
- Responsabilidade ba kuadru profesór no la’ós dosente sira husi estabelesimentu eskola nian ba nia asaun sira no omisaun sira;
- Protesaun ba labarik sira hosi hahalok sira ne’ebé viola sira-nia direitu sira, inklui tipu kastigu ruma korporál no psikolójiku;
- Promosaun ba labarik nia moris di’ak no dezenvolvimentu integrál;
- Promove ambiente eskolár ne’ebé saudavel ne’ebé promove respeitu ba malu no medida dixiplinár pasífiku sira;
- Sai ofensivu ba dignidade estudante ka parte datoluk nian;
- Prejudika signifikativamente kualidade ensinu nian;
- Perturba dame no ambiente eskolár ne’ebé di’ak;
- Hadoko konfiansa komunidade edukativa nian iha estabelesimentu eskola hanesan entidade edukativu;
Jornalista:Celestina Teles
Editór: Rafael Ximenes de A. Belo




