Top

Baerbock eleita lidera Asembleia Jerál ONU, Timor-Leste eskollidu entre Vise-Prezidente sira-ne’ebé eleitu

Annalena Baerbock, antiga ministra negósiu estranjeiru Alemaña, ne’ebé eleita nu’udár Prezidente Asembleia Jerál ONU ba sesaun dala-80. Imajen espesiál

DILI, 03 Juñu 2025 (TATOLI)—Annalena Baerbock, antiga ministra negósiu estranjeiru Alemaña, eleita ona nu’udár Prezidente Asembleia Jerál ONU ba sesaun dala-80, iha Nova Iorke, Estadu Unidu Amérika, segunda (02 Juñu 2025).

Baerbock, ne’ebé foin liubá lakon ninia kargu hanesan ministra iha eleisaun nasionál Alemaña nian, obteve (hetan) votu 167—kuaze dobru husi votu 88 ne’ebé nesesitadu atu gaña pozisaun referida.

Iha otas 44, nia sai líder ida joven-liu ne’ebé okupa kargu ida-ne’e. Hanesan mós feto dahuluk husi Europa Osidentál ne’ebé asumi kargu referidu no feto dalimak ne’ebé okupa kargu ida-ne’e dentru tinan 80.

Asembleia Jerál ONU iha okaziaun ne’e mós hili Vise-Prezidente ba sesaun dala-80 no mós hili nia Gabinete Prinsipál.

Ba dahuluk, Timor-Leste eleitu sai Vise-Prezidente Asembleia Jerál ONU, hamutuk ho grupu husi nasaun oinoin hanesan Andorra, Arjentina, Bangladesh, Cabo Verde, Repúblika Demokrátika Kongo, Kénia, Líbano, Lesoto, Maldivas, Montenegro, São Cristóvão e Névis, Arábia Saudita, Tunísia no Venezuela.

Nasaun hirak-ne’e sei serbisu hamutuk ho Membru Permanente Lima Konsellu Seguransa ONU nian—Xina, Fransa, Rúsia, Reinu Unidu no Estadu Unidu—ne’ebé hala’o serbisu iha kada tinan nu’udár Vise-Prezidente Asembleia.

Entretantu, Níger eleitu sai primeiru lugár iha Salaun Nobre Asembleia no nia orden pozisaun ka túr sei respeitada iha komité prinsipál nian.

Iha nia diskursu perante asembleia hafoin eleisaun, Baerbock subliña ninia lema prezidénsia, “Di’akliu hamutuk”—ne’ebé enfatiza inkluzividade, transparénsia no diálogu bazeia ba konfiansa. Nia promete polítika ida ‘odamatan nakloke’ no afirma ninia kompromisu atu defende karta ONU nu’udár “fundamentu irrevogável iha ita-nia serbisu”.

Baerbock fó-lembra Estadu-Membru katak organizasaun ida-ne’e harii liuhusi funu, iha-ne’ebé atu konstrui orden mundiál ida esperansoza no kooperativa bazeia ba pás, direitu umanu, no respeitu ba direitu internasionál. Mezmuke ONU oras ne’e hasoru presaun—polítika no finanseira—nia enfatiza katak “laiha buat ida ne’ebé sei di’akliu sein Organizasaun Nasaun Unida”, no agora, haree husi  esperiénsia ne’ebé akontese liu ona, nasaun sira tenke unidu no serbisu hamutuk ho di’ak.

Baerbock subliña prioridade prinsipál tolu iha ninia mandatu nu’udár prezidente, ne’ebé foku ba moderniza organizasaun, aselera progresu dezenvolvimentu sustentável no promove multilateralizmu ne’ebé inkluzivu.

Prioridade dahuluk, apoiu Estadu-Membru hodi moderniza Organizasaun Nasaun Unida, garantidu “tuir nia objetivu” iha sékulu ba dala-XXI nian. “Tuir inisiativa ONU80, Sekretáriu Jerál labele ‘apenas ezersísiu ida poupa kustu’, más prosesu ida bazeadu ba tomada desizaun ne’ebé brani no inkluzivu”.

Prioridade daruak, Baerbock konsentra avansu paktu ba Futuru no ajenda 2030 ba dezenvolvimentu sustentável.

Foku datoluk nian, foka ba multilateralizmu inkluzivu, ne’ebé ho apelu ida forte ba igualdade jéneru. “Pás no dezenvolvimentu só bele sustentadu bainhira metade husi populasaun mundiál—feto—hetan pozisaun ne’ebé iguál iha fórum negosiasaun,” nia enfatiza.

“Ida-ne’e mak tarefa iha ita-nia tempu: Transforma Organizasaun Nasaun Unida tuir nia propózitu (objetivu). Implementa karta. Artribui rezultadu reál ba ema hotu. Ha’u sente onradu bele serbisu hamutuk ho ita-boot sira iha esforsu ida dezafiante ne’e. Di’ak liu hamutuk,” nia konklui.

Entretantu, Sekretáriu Jerál ONU, António Guterres, rekoñese katak Annalena Baerbock asumi prezidénsia iha situasaun ida difísil no insertu ba sistema multilaterál. “Deskonfiansa no haketak-malu buras tebes, enkuantu Objetivu Dezenvolvimentu Sustentável mós profundamente destruidu,” nia dehan.

“No, ita-nia instituisaun no estrutura reflete hela mundu pasadu, la’ós vizaun ida futuru nian,” nia akresenta.

TATOLI

Publisidade

Leave a Reply

Latest Post

error: Content is protected !!