Timor-Leste eleitu nu’udar Vise-Prezidente Asembleia Jerál ONU ba da-80
DILI, 03 Juñu 2025 (TATOLI) – Timor-Leste eleitu nu’udar Vise-Prezidente ida husi Asembleia Jerál Nasaun Unida (ONU) nian ba da-80. Ho nomeasaun ida-ne’e marka pasu signifikativa ida iha ninia istória diplomátika nian.
Desizaun ne’e foti iha sesaun plenária ida husi Asembleia Jerál ne’ebé nomeia mós Annalena Baerbock husi Alemaña nu’udar Prezidente foun no publika iha portál ofisiál ONU nian iha loron 02 fulan-Juñu tinan 2025.
Nomeasaun ne’e mós aprezenta pasu importante ida ba oin ba nasaun sudeste aziátiku hodi hametin nia knaar iha diplomasia multilaterál.
Timor-Leste hamutuk ho nasaun sira seluk hanesan Arjentina, Kénia, Bangladés, no Tunízia nu’udar Vise-Prezidente. Sira sei serbisu hamutuk ho membru permanente na’in-lima husi Konsellu Seguransa nian maka hanesan Xina, Fransa, Federasaun Rúsia, Reinu Unidu, no Estadu Unidu, ne’ebé automatikamente serbisu nu’udar Vise-Prezidente sira kada tinan.
Timor-Leste nia eleisaun reflete rekoñesimentu internasionál kona-ba nia kontribuisaun ba pás, dezenvolvimentu sustentavel no kompromisu ba prinsípiu sira husi karta ONU nian, nu’udar nasaun dezenvolvidu ho istória luta ba independénsia ne’ebé forte.
Timor-Leste nia prezensa iha pozisaun lideransa ida-ne’e lori lian husi Sudeste Aziátiku no nasaun ki’ik sira ne’ebé dezenvolve hela ba fórum globál ida ne’ebé luan liu.
Durante sesaun, Annalena Baerbock, Ministra Negósiu Estranjeiru alemaun nian, eleitu nu’udar Prezidente Asembleia Jerál ba da-80 ho votu 167 iha votu sekretu ida. Nia maka feto dalimak ne’ebé kaer kargu ida-ne’e iha istória ONU nian.
Ho tema “Di’ak Liu Hamutuk”, Baerbock subliña importánsia kolaborasaun globál, diálogu inkluzivu no reforma institusionál ONU nian.
Nia destaka prioridade xave tolu ba nia mandatu mak moderniza ONU, aselera ajenda 2030 ba dezenvolvimentu sustentavel no hametin multilateralizmu inkluzivu.
Aleinde hili Prezidente no Vise-Prezidente, asembleia mós determina orden tuur-fatin nian ba sesaun ba da-80, ho Níjer ne’ebé hili atu okupa kadeira dahuluk iha Salaun Asembleia nian bazeia ba sorteiu anuál ne’ebé hala’o husi Sekretariadu Jerál ONU nian.
Hanesan parte ida husi estrutura organizasionál, Komité Prinsipál neen husi Asembleia Jerál hala’o mós sira ida-idak nia eleisaun lideransa liuhusi aklamasaun, hodi mark retoma husi prosesu lejizlativu no konsultivu multilaterál iha área xave sira ONU nian, hanesan dezarmamentu, dezenvolvimentu ekonómiku, direitu umanu no direitu internasionál.
Jornslista: Arminda Fonseca
Editora: Maria Auxiliadora
