VIKEKE, 20 Juñu 2025 (TATOLI)—Prezidente Autoridade munisípiu Vikeke, Francisco C.S de Gonzaga Soares, sesta ne’e, lansa karta sirkulár hodi bandu animál sira labele husik livre iha espasu públiku hodi difilulta movimentu transporte públiku no movimentu ema iha Vikeke .
“Ohin, ita lansa ona sirkulár no ekipa toponímia hodi kontrola animál sira-ne’ebé husik livre. Tanba ita hakarak Vikeke ba oin ita tenke organiza animál tau iha nian fatin no labele husik livre tan hahú husi oin ba oin,” Prezidente Autoridade munisípiu Vikeke, Francisco C.S de Gonzaga Soares, hateten ba Agncia Tatoli, iha lansamentu sikulár ne’ebé realiza iha jardín 1959, Vikeke Vila, ohin.
Se Vikeke nafatin hanesan ne’e, nia hateten, Vikeke-oan lalika ko’alia dehan katak prontu simu dezentralizasaun no poder lokál, tanba rekezitu ida mak halo lansamentu bandu animál livre sira-ne’e.
Tempu badak, nia hateten, reabilitasaun merkadu Olobai ramata mak autoridfade sei muda negosiante sira ba merkadu ne’ebá no laiha ema ida mak dezobedeee.
Nia husu komunidade munisípiu Vikeke tenke tau aas lei sira-ne’ebé mak iha, tanba ne’e ho lansamentu ida-ne’e Vikeke sai saudavél no organizadu.
“Atu ita labele lakon ho munisípiu sira seluk. Ita tenke hanoin tempu ona Vikeke ba oin. Nune’e ba lansamentu sirkulár ne’e ita hahú organiza sulan animál, maibé sé mak lakohi sulan ita tenke oho. Ha’u husu xefe suku sira tenke avizu nafatin ba komunidade sira to’o aldeia sulan sira-nia animál,” nia apela.
Enkuantu, karta sirkulár ne’e bazeia ba Dekretu-Lei nú. 3/2024, 17 fulan-Jeneiru, alterasaun dahuluk husi Dekretu-lei nú. 33/2008, 27 fulan-agostu, kona-ba ijiene erdén Públika” artigu aluña 1 dekreta proibe ba balada sira atu labele sirkulár iha Estrada públiku no fatin públika.
Tamba ne’e, nu’udar Prezidente Autoridade Munisipiu Viqueque uza kompeténsia bazeia ba dekretu-lei iha leten hodi fó sai karta sirkulár ide-ne‘e, atu fó atensaun ba komunidede husi postu administratuvu lima kompostu husi Lakluta, Ossú, Uatulari, Uatukarbau no Vikeke Villa, iha Munisipia Viqueque katak tenke sulan no kesi balada sira no labele husik balada hanesan karau, kuda, bibi, manu, asu no balada sira seluk tán, ne’ebe husik livre iha uma ninin, edifísiu públiku no fatin públiku sira.
“Husu ba komunidade atu kumpre no halo tuir dekretu-lei mensiona iha sirkulár ne’e,” nia dehan.
Tuir nia, bainhira lee halo tuir ka la kumpre sirkulár ide-ne’e mak autoridade sei foti medida hodi keer balada sira-ne‘ebé busik livre ihe fatin públiku no nia na’in ba balada selu multa tuir montante ne‘ebé deskreve ona iha artigu 8° Dekretu-lei Nú. 3/2624.
Iha fatin hanesan Komadante Polísia Nasionál Timor Leste (PNTL) munisípiu Vikeke, Supertendente Antonio Rego Fernandes, hateten, operasaun ba animál sei foku liu ba funsionáriu no PNTL sira-ne’ebé husik animál livre iha kapitál Vikeke laran.
“Husik animál livre ne’e liuliu funsionáriu no PNTL mak husik sira-nia animál. Nune’e ba membru PNTL tenke kumpre lei no ordén mak ita ordena fali ita-nia komunidade nian animál. Ha’u husu ba komunidade iha Vikeke kumpre sirkulár hodi ita kontribui ba prodezenvolvimentu,” nia dehan.
Nia realsa, ba operasaun animál mak duni la toman hakarak ka lakohi tenke oho tanba sidade ba ema la’ós ba animál.
Jornalista : Vitorino Lopes da Costa
Editór : Cancio Ximenes
