iklan

NASIONÁL, HEADLINE

Povu ki’ik no kbiit-laek nia esperansa ba futuru: Komemorasaun Restaurasaun Independénsia ba dala-24

Povu ki’ik no kbiit-laek nia esperansa ba futuru: Komemorasaun Restaurasaun Independénsia ba dala-24

Photo: TATOLI

DILI, 20 Maiu 2026 (TATOLI) – Iha selebrasaun aniversáriu Restaurasaun Independénsia ba dala-24, povu ki’ik no kbiit-laek espresa sira-nia sentimentu no perspetiva mistura entre orgullu, preokupasaun no esperansa ba futuru ida nakonu ho prosperidade, dame no estabilidade.

Maski sira valoriza progresu ne’ebé atinji ona desde independénsia, hanesan asesu ba eletrisidade, edukasaun, saúde no apoiu sosiál, maibe sira mos husu ba governu kontinua fó prioridade ba dezenvolvimentu ekonomia, kriasaun kampu traballu, no kombate korupsaun.

Rita Sarmento Gusmão, juventude ida husi Munisípiu Vikeke ne’ebé hela iha Lecidere, Dili, dehan Timor-Leste presiza diversifika ekonomia rai laran atu reduz dependénsia ba importasaun.

Rita Sarmento Gusmão husi Munisípiu Vikeke

“Kontente tanba ohin ita selebra Restaurasaun Independénsia ba dala-24. Ita hetan ona liberdade total. Ita iha asesu ba eletrisidade, edukasaun, saúde no buat seluk tan, maibé ita seidauk independente ba moris ekonomia. Tanba ne’e governu presiza diversifika ekonomia rai laran,” Rita dehan ba jornalista TATOLI iha Lecidere.

Tuir nia, kustu moris iha Timor-Leste sei aas tanba maioria produtu importa husi rai liur. “Ita laiha indústria hodi fó empregu ba ema barak. Sasan hotu-hotu karun tanba ita depende tebes ba importasaun husi rai liur hanesan Indonézia, Austrália no nasaun seluk,” nia hatutan.

Nia husu governu dada investidor sira atu mai investe no harii indústria iha rai laran, hodi bele kria kampu servisu ba juventude no hasa’e ekonomia familiár no nasaun.

Iha parte seluk, Filomeno Lay, ema ho defisiénsia fízika ida husi Munisípiu Dili ne’ebé hela iha Akadiruhun, dehan nia sente orgullu tanba Timor-Leste ukun-an ona durante tinan 24.

Filomeno Lay husi Munisípiu Dili

Nia rekoñese katak iha ona mudansa barak durante independénsia, liuliu apoiu governu ba ema ho defisiénsia.

“Hau hetan ona hau-nia direitu, kada fulan simu osan US$60 hodi sustenta hau-nia moris. Ida-ne’e di’ak ona, maibé hau husu nafatin ba governu kontinua tau matan ba maluk defisiénsia sira seluk ne’ebé seidauk hetan atensaun, liuliu ba sira ne’ebé hela iha área remota,” nia dehan.

Entretantu, Jorge da Costa, juventude ida husi Munisípiu Lautém ne’ebé hela iha Delta I, husu lideransa nasionál atu hamutuk no fó prioridade ba unidade nasional.

“Hau observa katak durante tinan 24 ukun-an, lideransa nasionál seidauk hamutuk. Tanba ne’e, hau husu sira atu husik tiha ódiu no vingansa iha pasadu no hamutuk dezenvolve Timor-Leste,” Jorge dehan.

Jorge da Costa husi Munisípiu Lautein

Nia argumenta katak bainhira lideransa hamutuk no iha entendimentu ida de’it, sei fasil liu atu servisu hamutuk ho vizaun komun ba dezenvolvimentu nasaun.

Jorge mos nota katak dezempregu sei aas, ne’ebé obriga juventude barak buka servisu iha rai liur hanesan Inglatéra, Austrália, Koreia do Sul no nasaun seluk.

Tanba ne’e, nia husu governu loke oportunidade servisu ba juventude atu bele servisu no kontribui iha rai laran.

Iha oportunidade ne’e, nia mos husu governante sira hadook an husi korupsaun, koluzaun no nepotizmu.

“Evita korupsaun hodi hadi’a povu nia moris no fó moris di’ak ba povu tomak. Kontinua hadi’a estrada, ponte, aeroportu no infrastrutura bázika atu povu bele hasa’e sira-nia moris,” nia konklui.

Jornalista: Camilio de Sousa
Editór:
Filomeno Martins 

iklan
iklan

Leave a Reply

iklan
error: Content is protected !!