SMAPPF no Autoridade Vikeke halo lansamentu kuda hare variedade Uaikana

VIKEKE, 02 Jullu 2025 (TATOLI)—Servisu Ministériu Agrikultura Peska, Pekuária no Floresta (SMAPPF) hamutuk ho Autoridade Munisípiu Vikeke, kuarta ne’e, halo lansamentu kuda hare variedade foun ho naran Uaikana (hare mean), iha Suku Luka, Postu Administrativu Vikeke Vila.
Iha lansamentu ne’e, Diretór Servisu Ministériu Agrikultura Peska, Pekuária no Floresta (SMPPF) Munisípiu Vikeke, Olívio Soares Freitas, haktuir, natar área Wedare ne’ebé durante tinan 13 sai abandona, nune’e iha tinan 2024 MAPPF apoia ekipamentu pezadu hodi normaliza irrigasaun hikas irrigasaun. Tanba ne’e, ba tinan 2025 foin grupu agrikultór hahú halo fali sira nian natar.
“Ohin ita lansa ona kuda hare ho variedade Uaikana ka hare mean ba natar foun ida-ne’e. Nune’e, parte SMAPPF sei kontinua akompaña hodi fó asisténsia ba agrikultora sira ba implementa hare variedade foun sira-ne’e,” Olívio ba joranlista sira, iha natar Wedare, Suku Luka, kuarta ne’e.
Diretór SMAPPF hatutan, durante ne’e estensionista sira mak akompaña agrikultór sira hodi implementa sistema Pratika Agrikultura Di’ak (PAD) hodi kuda hare tuir sistema ho liña no kuda hare-hun ida.
“Tan ne’e, ba agrikultór sira-ne’ebé implementa PAD, ita sei akompaña sira no apoiu ai-komoru uitoan ba sira hodi halo prevensaun peste, karik peste atake sira-nia hare,” nia hato’o.
Iha fatin hanesan, Reprezentante Prezidente Autoridade Munisípiu Vikeke, Luís António da Silva Soares, haktuir setór agrikultura sai setór importante iha nasaun Timor-Leste, tanba ne’e agrikultór sira tenke kontinua esforsu halo natar hodi hasa’e produsaun agríkola.
“Bá-oin agrikultór sira nafatin prepara imi-nia rai hodi kontinua kuda hare, atu ita bele hasa’e produsaun hare iha Munisípiu Vikeke. Se ita atu sai kabun ba munisípiu seluk, ita tenke esforsu aan hodi hasa’e kuantidade hare. Tan ne’e, ha’u husu ba agrikultór sira nafatin hakbesik ba estensionista sira-ne’ebé destaka iha suku, hodi hamutuk haree ba problema peste sira-ne’ebé atake hare,” nia hato’o.
Iha biban ne’e, Koordendór Grupu Wedari Badak, Idelfonso Mendonça, agradese ba MAPPF ne’ebé apoia ona agrikultór hodi normaliza irrigasaun no apoia fini hodi kuda.
“Ami hato’o agradese ba MAPPF tanba ajuda ona ami hodi normaliza irrigasaun tanba ami-nia natar ne’e hahú abandona dezde tinan 2013, agora mak foin reativa. Natar sira-ne’e inisiativa husi grupu sira mak halo hodi implementa sistema PAD,” nia akresenta.
Sistema PAD ne’e implementa iha natar Wedare ho totál ektare 103 ne’ebé implementa husi grupu tolu kompostu husi Grupu Wedare Naruk, Wadare Badak no Grupu Ai-Manas Rai ho totál membru grupu hamutuk na’in-30.
Entretantu, iha lansamentu kuda hare Uaikana ne’e, partisipa husi autoridade lokál, Komadante Polísia Eskuadra Vikeke Vila, Diretór Servisu Alimentár Munisípiu no komunidade agrikultór sira iha Suku Luka.
Jornalista: Vitorino Lopes da Costa
Editór: Xisto Freitas da Piedade

