KOVALIMA, 04 Jullu 2025 (TATOLI )- Diretór Servisu Saúde munisípiu (SSM), Kovalima Domingos Sequeira, informa ekipa Saúde Kovalima kontinua partilla informasaun kona-ba virus raiva ba komunidade sira iha munisípiu Kovalima atu kuidadu aan no bainhira hetan sintoma presiza ba konsulta iha fasilidade saúde.
“ Ami espalla ona informasaun ba komunidade sira iha munisípiu Kovalima hodi hatete katak bainhira asu tata karik lalais fase ho bee-moos uza sabaun, nune’e bele hamenus kutun balun husi asu tata, hafoin lalais hakat ba fasilidade saúde hodi simu vasina ba moras vírus raiva”, Domingos Sequeira dehan ba jornalista sira iha Kovalima, ohin.
Moras Rabies nu’udar infesaun virus kakutak ho sistem saraf . Virus rabies ne’e jeralmente hada’et ba ema liuhusi animál sira tata ema bainhira la kura lalais maka rabies bele oho ema.
Kauza husi Rabies
Animál prinsipál sai hanesan transmitór mak Asu, aleinde asu animál seluk ne’ebé lori transmite virus rabies ba ema ne’e mak niki ,busa no Makaku .Virus rabies transmite liuhusi sira nia kabeen bainhira tata ema ka rakut ema ne’ebé afeita ba moras rabies. Animál ne’ebé transmite jeralmente animál fuik no animál hakiak sira-ne’ebé nunka hetan vasinasaun kona-ba rabies.
Sintoma Rabies
Sintoma rabies mosu ho variasaun oioin ,entre loron lima to’o tinan-ida. Maibé sintóma moras Rabies ne’e jeralmente mosu iha loron 30 to’o loron 90 hafoin ema-ne’ebé hetan moras ne’e antes ne’e asu tata mak hetan infesaun ona. Sintoma Rabies bele mosu lalais bainhira asu tata fatin besik liu kakutak. Ezemplu asu tata iha hirus matan,iha kakorok ka asu tata iha ulun.
Sintoma Rabies ne’ebé sente iha inisiu ne’e mak hanesan isin-manas, bee-doko, liman-ain no ulun moras, kolen lalais no laiha vontade atu han.
Komplikasaun Rabies
Rabies mak moras ida-ne’ebé perigu-liu bainhira mosu ona sintoma signifika virus rabies tama ona kakutak no kakuta hetan ona infesaun no halo pasiente nia kondisaun isin tuun lalais de’it. Nia impaktu ema ne’ebé hetan moras sei hetan komplikasaun oioin hanesan iis laiha,fuan la book aan no mate.
Tuir dadus kazu pozitivu ba moras raiva iha Kovalima hanesan mate na’in-ida ho nia kazu la’os asu mak tata, maibé konsumu naan asu. Ho nune’e autoridade Kovalima hasai ona sikulár labele husik animál hanesan asu livre bainhira livre sei tiru mate.
Servisu saúde munisípiu Kovalima rejista asu tata sidadaun sira hamutuk 304 husi númeru sidadaun 180-resin mak hetan ona vasina ba moras vírus raiva ne’ebé balun kompleta ona no balun seidauk kompleta.
Jornalista:Celestina Teles
Editór:Florenco Miranda Ximenes




