DILI, 04 Jullu 2025 (TATOLI)—Sekretária Estadu Komunikasaun Sosial (SEKOMS, sigla portugés), Expedito Dias Ximenes, husu estudante sira iha UNTL tenke utiliza mídia sosiál tuir nia dalan.
, tenik nia bainhira sai oradór prinsipál iha Iha semináriu nasionál ba estudante husi fakuldade ekonómia Universidade Nasionál Timor Lorosa’e (UNTL) ho tema “Direitu liberdade espresaun husi mídia sosiál”.
Sekretáriu Estadu Komunikasaun Sosiál, Expedito Loro Dias Ximenes, hateten, objetivu husi semináriu ne’e hodi partilla informasaun no kapasita estudante nia hanoin kona-ba utilizasaun mídia sosiál, tanba daudaun ne’e ho avansa teknolójia ne’ebé la’o lalais tebes, entaun la’ós iha de’it ona mídia konvensionál maibé iha mós plataforma dijitál.
“Iha avansa teknolójia nian, entaun ba estudante sira mai ita uza mídia sosiál ho didi’ak tanba bainhira ita la uza ho di’ak mak produsaun ka informasaun ne’ebé ita fó sai bele afeta ba ema seluk nia privasidade”, Sekretáriu Estadu ne’e informa ba jornalista sira hafoin sai oradór iha semináriu nasionál ne’ebé realiza husi Fakuldade Ekonómia no Jestaun (FEG) iha UNTL ho tema “Direitu Liberdade Espresaun husi Midia Sosial”, iha salaun auditórium FEG UNTL, Kaikoli, ohin.
Governante ne’e afirma, tanba estudante mós bele sai produtór informasaun iha plataforma dijitál hanesan aplikasaun facebook, tiktok no whatsapp, maibé informasaun ne’ebé fó sai lahanesan ho produtu jornalístiku nian. Tanba, obra jornalístiku tuir ninia prosesu redasaun antes publika informasaun ba públiku.
“Moris ho konseitu foun no fó espasu ba ema hotu atu uza plataforma dijitál ne’ebé tuir sira-nia hakarak. Maibé tenke kuidadu informasaun ho didi’ak, maske lei seidauk forte ba iha asaun ida-ne’e,” nia dehan.
Aleinde ne’e, sidadaun hotu-hotu iha direitu atu hetan informasaun sein hetan impedementu husi ema seluk bazeia ba lei ne’ebé define iha Konstituisaun RDTL artigu 40-41, ne’ebé ko’alia kona-ba “Liberdade espresaun no liberdade imprensa”, nomós iha lei komunikasaun sosiál nú. 5/2014.
“Liberdade espresaun katak ema ida iha direitu atu hato’o sira-nia hanoin, enkuantu konseitu liberdade imprensa ne’e ita ko’alia kona-ba midia konvensionál no plataforma dijitál online, ne’ebé sai hanesan kanál hodi fasilita informasaun ba públiku,” nia esplika.
Dekanu Fakuldade Ekonómia no Jestaun Universidade Nacional Timor Lorosa’e (UNTL), Filipe Mendes Pereira, hateten tanba ikus-ikus ne’e ema dehan liberdade bele ko’alia maibé kuaze liafuan mál eduka (tolok) malu no istória segredu nasaun nian mós públika iha mídia sosiál sein iha koñesementu.
“Tanba ne’e iha semináriu nasionál ne’e ajuda duni fó informasaun kona-ba oinsá uza mídia sosiál ho responsabilidade no labele hamosu defamasaun ba ema seluk,” Dekanu ne’e hateten.
Nune’e, nia apela ba estudante sira atu durante semináriu nasionál ne’e atu partisipa no rona didi’ak hodi sai referénsia ida bainhira uza mídia sosiál.
Iha biban ne’e mós tuir reprezentante estudante departamentu jestaun, Jania Dias Noronha, agradese bele partisipa iha semináriu nasionál ida-ne’e tanba nia mós bainbain uza aplikasaun mídia sosiál hanesan facebook, tiktok, instagram, nune’e bele ajuda sai refénsia bainhira uza mídia sosiál ho rigór
“Hanesan ohin oradór sita iha semináriu ne’e katak estudante mak joven no futuru nasaun tenke iha koñesementu atu uza mídia sosiál tuir nia dalan nune’e labele fo impaktu ba ema seluk ka sente ofendidu ho informasaun ne’ebé ita partilla,” estudante ne’e haktuir.
Nia sujere, aleinde ne’e estudante sira tenke aprende barak kona-ba mídia sosiál nune’e bele sai konten kreatór hodi halo promosaun kona-ba kultura, turizmu iha its-nia rai atu nasaun seluk mós bele koñese. Maibé iga tenke kreativu no fahe informasaun ne’ebéTimor-Leste ka faktu ruma.
Jornalista : Alexandra da Costa
Editór : Cancio Ximenes




