Komunidade Suku Uma Ki’ik kontinua konsume bee-mota

VIKEKE, 18 Jullu 2025 (TATOLI)—Komunidade Suku Uma Ki’ik, Postu Administrativu Vikeke Vila, Munisípiu Vikeke kontinua konsume bee-moos husi mota.
Xefe Suku Uma Ki’ik, Claudino Amaral haktuir katak durante tinan barak ona komunidade referida hasoru problema ba bee-moos, sira tenke bá mota mak foin kuru bee hodi konsume no ba nesesidade sira seluk.
“Kona-ba bee-moos sai problema boot ba ha’u-nia komunidade iha Suku Uma Ki’ik, tanba durante ne’e ita-nia komunidade inklui ha’u rasik mós kuru bee iha mota mak uza ba konsume no uza ba nesesidade sira seluk hanesan hariis no fase roupam,” Claudino Amaral ba Tatoli iha Suku Uma Ki’ik, Sesta ne’e.
Autoridade ne’e hatutan bainhira mota tun iha tempu udan, komunidade labele kuru bee no hein mota maran mak foin sira ba ke’e bee-matan iha mota laran hodi kuru.
“Preokupasaun ne’e nu’udár autoridade lokál hato’o beibeik ba parte relevante sira, maibé to’o agora seidauk solusiona. Foin lalais mak ha’u simu informasaun katak parseiru Fundu Nasaun Unidade ba Dezenvolvimentu (UNDP-sigla ingleza) mak iha planu atu halo perfurasaun bee-moos ba komunidade, tan ne’e ami hein de’it bainhira mak implementa,” nia hato’o.
Nune’e, nia husu parte relevante sira atu rezolve bee-moos ba komunidade Suku Uma Ki’ik hodi asesu ba bee-moos.
Tuir dadus, populasaun Suku Uma-ki’ik ho totál uma-kain 801 no populasaun hamutuk na’in-3.715. Husi númeru ne’e, populasaun 98% asesu ba bee-mota no númeru 2% asesu ba bee posu ne’ebé komunidade ke’e rasik. Suku Uma Ki’ik kompostu hosi aldeia ualu hanesan Rai-Hun ho uma-kain 54 no populasaun na’in-240, Macadean uma-kain 100 no populasaun na’in-478, Bahabunac uma-kain 103 no populasaun na’in-457, Lua uma-kain 239 no populasaun na’in-1226, Baha Fou uma-kain 62 no populasaun na‘in-307, Aina Uain uma-kain 58 no populasaun naiin-252, Maroman uma-kain 70 no populasaun na‘in-309 no Idac Bein uma-kain 101 no populasaun na’‘in-444.
Iha fatin ketak, Diretór Servisu Agua no Saneamentu Munisípiu Vikeke, Guilhermino Soares rekoñese durante ne’e komunidade preokupa ba bee-moos tanba rekursu bee iha rai okos mak la sufisiente no halo ona perfurasaun maibé bee laiha.
“Tanba ne’e, planu prioridade UNDP 2025 monu iha Suku Uma Ki’ik hodi halo perfurasaun ba bee-moos, maibé seiduk klareza. Ne’ebé, ita hein de’it bainhira mak UNDP implementa,” nia hato’o.
Jornalista: Vitorino Lopes da Costa
Editór: Xisto Freitas da Piedade

