Tributária Kovalima arrekada reseita rihun $11-resin ba kofre Estadu

KOVALIMA ,30 Jullu 2025 (TATOLI)– Ministériu Finansa (MF) liuhusi Diresaun Repartisaun Tributária Munisípiu Kovalima (RPTMK), hahú Janeiru to’o Juñu, arrekada reseita $11.912.54 ba kofre Estadu.
Diretór Repartisaun Tributária Munisípiu Kovalima, Laurindo Amaral, dehan katak implementasaun tipu impostu iha área doméstika iha Timor-Leste (TL) mak mos bele kontribui reseita ba kofre Estadu mai husi kontribuente sira.
“Reseita ne’ebé mak ami kontribui ona ba konfre Estadu hahú Janeiru to’o Juñu, hamutuk $11.912.54 ba kofre Estadu mai husi impostu sobre saláriu (saly/wages), impostu sobre servisu (Services tax), impostu kona-ba prestasaun (installment tax), impostu rendimentu anuál (income tax) no impostu kona-ba retidus”, Dirijente ne’e relata dadus ne’e ba jornalista iha nia servisu fatin, ohin.
Reseita ne’ebé mak Repartisaun Tributáriu kontribui durante fulan-neen hamutuk $11.912.54 husi orsamentu iha fulan-Janeiru kontribui $1700.06, Fevereiru $1,497.30, Marsu $2,843.21, Abríl $2,220.93, Maiu $1,983.61 no Juñu $2,027.43.
Durante hala’o servisu hodi kontribui reseita ba kofre Estadu hasoru difikuldade mak kontribuente sira, ladun ativu selu, tanba fulan ne’e la selu fulan oin mak foin selu nune’e kontribui reseita tun sa’e
Prosesu atu selu taxa molok ne’e kontribuente atu selu presiza prenxe formuláriu, maibé daudaun ne’e uza sistema foun ho naran sell assessment hodi entrega ba kontribuente sira hodi halo kalkulasaun lukru ba fulan-ida tanba sira iha user name hodi haree ba selu direta iha BNU hafoin entrega resivu ba iha edifísiu tributária.
Bazeia ba dadus funsionáriu ne’ebé mak presta servisu iha repartisaun tributáriu iha munisípiu Kovalima hamutuk na’in tolu nune’e hodi hasoru difikuldade menus rekursu umanu.
Ho rekursu na’in-tolu de’it bainhira sai ba terreñu hodi halo konfirmasaun ba kontribunete balun ne’ebé rejistu ona maibé seidauk kontribui taxa presiza partilla informasaun
Problema menus rekursu hanesan dirijente munisípiu iha responsabilidade hodi relata ona relatóriu ba Ministériu Finansa atu aumenta funsionáriu na’in tolu atu apoiu servisu maibé to’o ohin loron seidauk iha rezultadu.
Bazeia ba prosedimentu Jeral implementasaun lei tributaria no administrasaun iha autoridade tributaria ne’ebe estabelese ba dahuluk iha administrasaun UNTAET nia okos ,hafoin Timor-Leste manan nia independensia Central Fiscal Authority (CFA), tuir regulamentu UNTAET numeru 2000/1,14 Janeiru.
East Timor-revenue Servise (ETRS) liuhosi regumentu UNTAET 2000/18,30 Junu 2009,Diresaun Jeral reseita no Alfandega (DGRA) tuir dekretu-lei numeru 13/2009,25 Fevereiru no diploma ministerial numeru 3/2009,30 Abril.Diresaun Jeral imposto (DGI) tuir diploma ministerial 39/2014.
Iha 2017 liuhosi Dekretu-lei 13/2017 Governu estabelese autoridade tributaria no iha 2019 Governu altera deklretu-lei 13/2017 hodi estabese tan autoridade tributaria liuhosi dekretu-lei 31/2019 ,18 Dezembru no diploma ministerial 52/2021 ,21 Jullu ne’ebe fo responsabiliza autoridade tributaria finansiamentu mesak.
Jornalista :Celestina Teles
Editór:Florencio Miranda Ximenes

