Governu seidauk deside Masakre Kraras sai Loron Nasionál
VIKEKE, 08 Agostu 2025 (TATOLI)—Ministru Asuntu Kombatente Libertasaun Nasionál (MAKLN), Gil da Costa Monteiro “Oan Soru” hateten Governu seidauk deside akontesimentu Masakre Kraras 1983, Postu Administrativu Vikeke Vila, Munisípiu Vikeke sai loron nasionál.
“Loron 08 Agustu 1983 nu’udár loron ida-ne’ebé akontesimentu Masakre Kraras. Karik Governu la koloka loron sira-ne’e ba loron nasionál hotu, maibé ita bele haree koloka ba kada munisípiu hodi selebra iha munisípiu ne’e bele,” Oan Soru dehan iha Postu Vikeke Vila, Sesta ne’e.
Governante ne’e dehan Governu sei haree tanba ne’e sei iha lei no aban-bainrua sai tiha lei mak foin bele pronúnsia.
Antes ne’e, Antigu Xefe Suku Bibleo, Maria O. dos Anjos Amaral ezije Governu atu konsidera loron Masakre Kraras ne’e sai loron nasionál iha Timor-Leste.
Durante ne’e, nia dehan, sira hato’o beibeik ona maibé to’o agora Governu seidauk tau ba kalendáriu nasionál.
Maski Governu seidauk tau iha konsiderasaun, maibé kada tinan família sobrevivente no komunidade Bibileo sempre selebra masakre ne’e hodi hanoin hikas mártir no eroi sira-nia mate iha trajédia nakukun ida-ne’e.
Masakre Kraras
Masakre Kraras mak masakre ida-ne’ebé komete hosi militár Indonézia no membru HANSIP balun hodi oho ema (liuliu mane) liu na’in-200, iha Agustu 1983 iha Kraras, Munisipiu Vikeke. Ho eventu ne’e, Kraras agora daudaun koñesidu ho naran “Sidade faluk”.
Iha Agostu 1983, Militár Indonézia iha Kraras hetan ataka hosi FALINTIL no membru RATIH (Rakyat Terlatih) sira. Soldadu Indonézia hamutuk na’in-14 mak mate iha ataka ne’e. Hosi ne’e, populasaun sira iha Kraras mós halai husik sira-nia hela fatin no ba subar iha foho no ai-laran tanba ta’uk hetan ataka filafali hosi membru TNI (Tentara Nasional Indonesia) sira.
lha Setembru 1983, Militár Indonézia tama Kraras, sunu uma sira no oho ema na’in-haat (4) ka lima (5) ne’ebé la halai inklui ferik ida. Hafoin ne’e, militár Indonézia sira bá buka tan hirak-ne’ebé subar iha foho ai-laran sira-ne’e no hirak-ne’ebé kaer kona, militár Indonézia sira lori sira ba tau fali iha Vikeke.
Iha 16 Setembru 1983, soldadu Indonézia no membru HANSIP sira foti ema ho idade entre 18 no 55 husi hirak-ne’ebé uluk hela iha Kraras no lori ba kuak ida iha suku Karaubalu no oho ema sira-ne’e hotu.
lha 17 Setembru 1983, militár Indonézia sira hetan tan ema restu hirak-ne’ebe uluk hela iha Kraras ne’ebé balun halai ba subar iha Buikarin. Militár Indonézia sira foti liuliu mane sira bá Tahu Been no oho ema iha loron ida hamutuk na‘in-141.
Jornalista: Vitorino Lopez da Costa
Editór: Xisto Freitas da Piedade
