DILI, 12 Agostu 2025 (TATOLI) – Ministériu Negósiu Estranjeiru no Kooperasaun (MNEK) iha proposta Orsamentu Jerál Estadu (OJE) 2026 husu adisionál millaun $17,3 iha reuniaun Komité Revizaun Orsamentu (KRO).
Ministru tutela, Bendito Freitas, hateten MNEK hetan tetu millaun $26,5 ne’ebé fahe ba saláriu no vensimentu millaun $15,7 no bens no serbisu $10,8, enkuantu kompara ho tinan ne’e hetan millaun $32, nune’e hetan redusaun.
Nia dehan mezmu papél ministériu nian importante tebes haree kona-ba ampliasaun ba serbisu diplomásia no polítika esterna ne’ebé partisipasaun ativa, liuliu país nia integrasaun sai membru plena ba Asosiasaun Nasaun Sudeste Aziátiku (ASEAN, sigla inglés) no aspetu multilateral ne’ebé dezempeña funsaun barak tebetebes.
No Timor-Leste nia partisipasaun ne’ebé ativa no dinámika iha diplomasia polítika esterna, tanba ne’e orsamentu ne’ebé iha redusaun fó impaktu ba atividade sira.
“Ekipa téknika sei hamutuk tetu, montante hira mak fó ami ajusta atu bele tuir nesesidade”, nia hateten hafoin reuniaun KRO iha edifísiu Ministériu Finansa, Aitarak-Laran, ohin.
Tuir governante, ho redusaun ne’e nia impaktu sempre iha, nune’e presiza konsiderasaun ba proposta ne’ebé iha. “Ita tenke trasa planu foun, redús atividade barak, ne’e inklui papél reprezentasaun diplomasia iha esteriór, ajusta ho realidade orsamentu ne’ebé atribui ba MNEK”.
Ministru Bendito konsidera ba dezafiu Estadu nian ne’ebé ohin loron hasoru, liuliu oinsá halo poupansa ba orsamentu Estadu.
Nia salienta katak prioridade MNEK nian ba tinan oin mak hala’o papél prinsipál iha konsolidasaun, konsesaun, ezekusaun, no artikulasaun polítika esterna no diplomásia, reforsa dezenvolvimentu polítika esterna no diplomasia, adezaun sai membru plenu ba ASEAN, nomós atividade importante sira seluk.
Biban ne’e, governante klarifika mós kona-ba papél embaixada no klasifikasaun misaun diplomátika sira iha rai-li’ur, liuliu reforsu ba preparasaun adezaun plena ba ASEAN.
“Kestaun sira-ne’e liga ba polítika esterna diplomasia, nomós konsolidasaun no dezenvolvimentu institusionál, tanba ida-ne’e atividade barak”, nia dehan.
Iha KRO ne’e, MNEK mós relata progresu ezekusaun OJE 2025 to’o 10 Agostu hamutuk millaun $8,4 husi totál millaun $32.
Jornalista: Nelson de Sousa
Editora: Maria Auxiliadora





