Top

Servisu Saúde Kovalima rejista ema na’in-sia mate tanba virus raiva

Ekipa Diresaun Nasionál Veterinária halo vasinasaun Raiva/Raibies ho gratuita ba komunidade nia animál (asuno busa). Vasinasaun ne’e hala’o iha jardín Motael no Klínika Animál iha MAPPF, Dili 26 Juñu 2025. Foto TATOLI/António Daciparu

KOVALIMA, 29 Agostu 2025 ( TATOLI) – Servisu Saúde munisípiu  (SSM) Kovalima hahú Janeiru to’o Agostu ne’e  rejista ona ema na’in-sai mate tanba virus raiva.

“Sidadaun Kovalima mate tanba virus raiva na’in-sia, husi númeru ne’e mate ho suspeitu rabies na’in-haat, mate ho konfirmadu pozitivu rabies na’in-lima,tanba ne’e ita nafatin koopera hodi halo prevensaun ba virus raiva”, Xefe Departamentu Dezenvolvimentu Jestaun Rede Munisipál Sentru no Postu Saúde Kovalima,Teofilo Amaral, relata dadus ba TATOLI,iha nia servisu fatin Camnasa ,ohin.

Kronólojia sidadaun balun ne’ebé mate tanba virus raiva mak hanesan asu tata, n0 balun mate la’os tanba  han naan asu, maibe bazeia ba rezultadu teste laboratóriu hatudu katak liuhusi preparasaun hodi halo temperus ba naan asu hodi ka’er asu nia kaben mak kontaminadu ba sira nia isin lolon.

Tuir dadus husi Servisu Munisípiu Kovalima katak asu tata ema iha munisípiu kovalima hamutuk 488 husi númeru 367 mak simu ona vasina anti virus raiva no na’in-131 mak seidauk simu vasina anti raiva.

Razaun sidadaun ne’ebé asu tata la simu vasina anti raiva, tanba sidadaun sira rasik mak laiha konsénsia, maibé servisu Munisipàl saúde Kovalima buka meiu hodi buka tuir sidadaun sira ne’ebé asu tata  hodi bele hetan vasina.

“Ami instala ona ekipa  internal husi servisu saúde munisípiu Kovalima rasik ne’ebé mobiliza husi Diretór servisu munisipál ho nia Xefe Departamentu sira hodi hatun orientasaun ba sentru saúde hitu no postu saúde 24,” nia dehan.

Moras Rabies

Moras Rabies nu’udar infesaun  virus kakutak ho sistem saraf .Virus rabies ne’e jeralmente hada’et ba ema liuhosi animál sira tata ema bainhira la kura lalais maka rabies bele oho ema.

Kauza husi Rabies

Animál prinsipál sai hanesan transmisór Asu,aleinde asu animál seluk ne’ebé lori transmite virus rabies ba ema ne’e mak niki ,busa no Makaku .Virus rabies transmite liuhosi sira nia kabeen ,tata ema ka hosi rakut ema ne’ebé afeita ba moras rabies ,Animál ne’ebé transmite jeralmente animál fuik no animál hakiak sira-ne’ebé  nunka hetan vasinasaun kona-ba rabies.

Sintoma Rabies

sintoma rabies mosu ho variasaun oioin ,entre loron lima to’o tinan-ida .Maibé sintóma moras Rabies ne’e jeralmente mosu iha loron 30 to’o loron 90 hafoin ema-ne’ebé hetan moras ne’e antes ne’e asu tata ne’ebé hetan infesaun ona.Sintoma Rabies bele mosu lalais  bainhira asu tata fatin besik liu kakutak ,ezemplu asu tata iha hirus matan ,iha kakorok ka asu tata iha ulun.

Sintoma Rabies ne’ebé sente iha inisiu ne’e mak hanesan isin-manas bee-doko liman-ain ulun moras kolen lalais nia la iha gostu atu han.

Komplikasaun Rabies  

Rabies moras ida-ne’ebé perigu-liu .Bainhira mosu ona sintoma signifika virus rabies tama ona kakutak no kakuta hetan ona infesaun no halo pasiente nia kondisaun isin tuun lalais de’it .Nia impaktu ema ne’ebé hetan moras sei hetan konflikasaun oioin hanesan iis laiha agunia ,fuan labook aan no mate.

Fó hanoin fali katak molok ne’e ,Prezidente Autoridade Munisípiu Kovalima fó sai ona sirkulár ba autoridade postu administrativu hitu ,suku 30 to’o iha aldeia 148  atu orienta ba komunidade sira kesi  animal asu no busa atu labele husik livre.

Jornalista:Celestina Teles

Editór:Florencio Miranda Ximenes

Publisidade

Leave a Reply

Latest Post

Sponsored
error: Content is protected !!