Top

Xefe suku no feto potensiál Oekusi partisipa estudu komparativu

SEII liuhusi Diresaun Dezenvovlvimentu Igualdade Jéneru (DNDIJ) serbisu hamutuk ho Unidade Promosaun Igualdade Jéneru no Inkluzaun (UPIJI), tersa ne’e, realiza atividade kona-ba estudu komparativu ba xefe suku no feto potensiál sira iha Rejiaun Administrativa Espesiál Oekusi Ambeno (RAEOA). Imajen TATOLI/Abilio Elo Nini

OEKUSI, 02 Setembru 2025 (TATOLI) – Sekretáriu Estadu Igualdade no Inkluzaun (SEII) liuhusi Diresaun Dezenvovlvimentu Igualdade Jéneru (DNDIJ) serbisu hamutuk ho Unidade Promosaun Igualdade Jéneru no Inkluzaun (UPIJI), tersa ne’e, realiza atividade kona-ba estudu komparativu  ba xefe suku no feto potensiál sira iha Rejiaun Administrativa Espesiál Oekusi Ambeno (RAEOA).

Diretora Nasionál Dezenvolvimentu Igualdade Olga da Costa, informa katak estudu komparativu ne’e, realiza durante loron tolu, atu halibur xefe suku feto sira, hodi fahe sira-nia esperiénsia ba feto potensiál sira atu bele prepara aan ba futuru implementasaun poder lokál no desentralizasaun administrativa.

Nune’e feto mós bele partisipa iha setór polítika, ekonomia, sosiál no kultura hodi apoia feto sira-ne’ebé sai ona vítima ba iha violénsia bazeia ba jéneru, no empodera feto sira bele prepara lideransa feto hodi envolve iha vida polítika. 

Notísia relevante: https://tatoli.tl/2024/05/28/feto-nia-partipasaun-importante-iha-vida-politika/

Tuir nia, implementasaun polítika igualdade jéneru hirak-ne’e, asegura ona iha Planu Estratejiku SEII nian ba tinan-lima, hahú husi 2023 to’o 2028, prioridade ba objetivu lima mak hasa’e partisipasaun feto iha vida polítika no foti dezisaun.

“Programa Interkámbiu ka estudu komparativu hodi promove igualdade jéneru, nu’udar parte ida husi planu estratejiku SEII nian, ne’ebé konkretamente halo estudu komparativu husi xefe suku feto, ne’ebé eleitu hodi fahe esperiénsia ba feto potensiál sira seluk, fó  mós formasaun ba feto potensiál no Konsellu Suku sira iha munisípiu sira hotu” nia informa iha ámbitu abertura, ne’ebé hala’o iha salaun edukasaun Oekusi, ohin.

Nia dehan, programa estudu komparativu ida-ne’e hahú kedas ona husi eleisaun suku sira uluk no hala’o ona iha munisípiu balun no iha RAEOA mak foin bele realiza ohin, durante loron tolu.

Tanba ne’e, nia enkoraja feto pontesiál sira hotu iha Oekusi, atu uza tempu no oportunidade di’ak ida-ne’e, hodi hakle’an koñeismentu no matenek, hasa’e konsiénsia di’ak kona-ba importansia husi partisipasaun iha vida politika, haforsa neon hodi bele halo disezaun iha familia no mós iha komunidade.

Iha biban ne’e, nia fó hanoin ba feto potensiál sira iha Oekusi, atu barani foti desizaun hakat ba eleisaun suku tuirmai, no kaer metin vizaun, misaun no prinsípiu fundamentál Estadu Repúblika Demokratiku Timor-Leste nian iha baze no suku laran. Hala’o kna’ar ho di’ak, kumpre orden, onestidade, fiar malu, rona malu, responsabilidade no maturidade iha asaun konkretu tuir programa Governu nian.

“Tanba ema hotu hatene  katak RAEOA ne’e iha suku 20, maibé xefe suku sira mesak mane hotu de’it, tan ne’e mak ami  lori xefe suku feto na’in-tolu husi rai-bo’ot, hodi fahe sira-nia esperiénsia ba suku sira, atu oinsá enkoraja feto potensiál  ba futuru bele partisipa iha eleisaun tuirmai, feto mós bele kompete iha vida polítika,” nia afirma.

Prepara aan didi’ak

Xefe Suku Bairru-Pité, Joanina Alves Soares hateten, estudu komparativu ne’e, importante atu partilla informasaun no enkoraja feto potensiál sira iha Oekusi, katak tempu to’o ona, atu feto mós bele sai lideransa hodi lidera no foti desizaun iha aspetu polítika, ekonomia, saúde no setór seluktan.

“Maluk feto potensiál sira iha RAEOA, prepara aan didi’ak hodi bele partisipa iha desentralizasaun no podér lokál ne’ebé mak tuir planu Governu, sei implementa iha Oekusi, nune’e bele fó biban ba feto sira atu lidera no kontribui ba iha dezenvolvimentu, durante loron tolu, ita hotu sei hamutuk, entaun husu nafatin partisipa másimu atu bele hetan matenek ka esperiénsia durante loron tolu, tanba agora tempu ona, la’ós hanesan uluk, mane sempre iha oin feto iha uma,” nia enkoraja.

Entretantu, partisipa iha atividade estudu komparativu ne’e, husi xefe suku feto sira hanesan xefe suku Bairru-Pité Joanina Alves Soares, xefe suku Babulu, Alice de Jesus Nunes no xefe suku Mantasi, Manuela da Silva Caldas.

Jornalista: Abílio Elo Nini

Editór: Rafael Ximenes de A. Belo

Publisidade

Leave a Reply

Latest Post

error: Content is protected !!