VIKEKE, 06 Setembru 2025 (TATOLI) – Komunidade husi Suku Uabubu, Postu Adminitrativu Ossu, Munisípiu Vikeke, entrega voluntariamente rai ho medida 270 metru kuadradu ba Governu hodi harii jardín eroi ho objetivu halot restu mortál martir sira ne’ebé luta ba libertasaun nasionál.
Rai ne’e entrega ofisialmente ba Governu liuhusi reprezentante komunidade husi suku referidu José da Silva Monteiro no simu direta husi Sekretáriu Estadu Asuntu Toponímia no Oranizasaun Urbana, Germano Santa Brites Dias, iha serimónia ne’ebé realiza iha Ossu, Sábadu ne’e.
Hafoin simu rai ne’e, Germano Santa Brites Dias fó ona orientasaun ba Diresaun Terra no Propriedade Munisípiu Vikeke atu halo levantamentu urgente ba rai ne’ebé komunidade entraga ona ba Govenu hodi konstrui jardín eroi.
“Fatin ida ne’ebé prepra atu tau restu mortál ne’e agora iha ona Estadu-nia liman hodi nune’e ba futuru bele tau osan hodi konstrui jardin eroi, hodi evita maluk sira ne’ebé hanoin atu hadau ka rekere fali rai ne’e. Sira tenke hatene tanba sira mak voluntariamente entrega ona ba Estadu”, Germano Santa Brites Dias hateten.
Governante ne’e husu ba komunidade sira atu koopera ho Ezekutivu atu bele konstrui fatin ne’e ho didi’ak para bele halot mrrtir sira.”Rai ne’ebé entrega ba Estadu ne’e Estadu ni’an ona, komunidade se de’it mak atu halo impedimentu ba dezenvolvimentu, sei hasoru Estadu”, nia haktuir.
Nune’e mós reprezentante komunidade José da Silva Monteiro hateten rai ne’e lokaliza iha baliza entre suku Builo ho Naharaka, no objetivu entrega ba Estadu hodi halot restu mortál eroi sira ne’ebé sakrifika sira-nia vida ba independénsia.
“Rai ne’e uluk ita-nia avó-vizavó ni’an husi 1974, bainhira ita simu liberdade husi Portugál. Maibé, depois Indonésia invade, rai ne’e sai fali postu avansadu vizilánsia. Fatin ida ne’e mak foin lalais ne’e ha’u haree rai abandona entaun entrega ba Governu para bele halot ita-nia maun-alin sira nia restu mortál”, nia informa.
José da Silva haktuir, iha governasaun anteriór komunidade entrega ona rai ne’e ba Estadu, maibé tan de’it iha família balun halo inpedimentu ho nune’e ohin ofisialmente entrega ba Governu liu husi prezensa Sekretáriu Estadu Asuntu Toponímia no Oranizasaun Urbana.
Iha fatin hanesan, Baltazar Lopes, pesoál ne’ebé organiza hodi halibur restu mortál eroi sira ni’an, hatete, atualmente nia ho ekipa halibur ona restú mortál hamutuk 46 husi Suku Builo, Nahareka, Uaibobo no Uabobo no ba sira seluk ne’ebé seiduk, sei iha hela prosesu halibur no identifikasaun.
“Iha Postu Administrativu Ossu, ema barak mak mate ba ukun rasik aan hahú 1976 too mai 1999, maibé la iha fatin própriu atu halot restu mortál, ho nune’e ita bolu líder lokál sira atu tau hanoin hamutuk hodi entrega rai pedasuk ba família martir atu halot lutadór sira-nia ruin”, nia dehan.
Notísia relasionada: Ramos-Horta husu harii jardin eroi iha Binani-Mindelo hodi fó omenajen ba Nicolau Lobato
Jornalista: Ivonia da Silva
Editora: Isaura Lemos de Deus





